បរិវដ្តៈ ៣ ក្នុងខន្ធ ៥ ស្រង់ចាក យមកសូត្រ ភិក្ខុយមកៈ​មានទិដ្ឋិ​អាក្រក់ មាន​សភាព​យ៉ាងនេះ​ថា អាត្មាអញ​យល់​ច្បាស់​នូវ​ធម៌​ដែល​ព្រះ​ដ៏​មាន​​ព្រះ​ភាគ​សំដែង ហើយ​ថា ភិក្ខុ​ជា​ខីណា​ស្រព តែ​ទម្លាយ​កាយ​ហើយ ខាង​មុខ អំពី​សេច​ក្តី​​ស្លាប់​ទៅ រមែង​ដាច់​សូន្យ មិន​កើត​ទៀត​ទេ ។ ព្រះសារីបុត្រ​បានជួយ​ដោះទិដ្ឋិអាក្រក់ ឱ្យ​ចេញអំពី សន្តាន​នៃព្រះ​ភិក្ខុ​យមកៈ ដោយ​បាន​តាំងនូវសំនួរ​ក្នុងបរិ​វដ្តៈ ៣

បុគ្គល​ដែល​ជា​មិត្ត​គិត​យក​តែ​ប្រយោជន៍​ខ្លួន​ មាន​លក្ខណៈ​ ៤​ យ៉ាង​គឺ៖ ១. អញ្ញ​ទត្ថុហរោ​ ហោតិ​ គិត​ចង់​បាន​អ្វី​ៗ​អំពី​មិត្ត​តែ​ម៉្យាង​ ដោយ​សេច​ក្តី​ថា​ ជា​អ្នក​មាន​ដៃ​ទទេ​មក​កាន់​ផ្ទះ​របស់​សម្លាញ់​ ហើយ​ពោល​សរសើរ​របស់​នេះ របស់​នោះ​ ដែល​ជា​សម្បត្តិ​ទ្រព្យ​របស់​សម្លាញ់​ ឬ​ក៍​និ​យាយ​ថា​ មាន​អ្នក​ដទៃ​សរសើរ​យ៉ាង​នេះ​ យ៉ាង​នោះ​ ជួន​កាល​ក៏​ចាប់​កាន់​បបោស​អង្អែល​ ស្ទើរ​សុំ​ស្ទើរ​មិន​សុំ​ រហូត​ទាល់​តែ​បានសម្រេច​តាម​បំណង​ ។ មនុស្ស​ណា​ដែល​ហៅ​យើង​ថា​មិត្ត​ៗ​ ប៉ុន្តែ​ចង់​តែ​បាន​សម្ប​ត្តិ​ទ្រព្យ​របស់​យើង​ មនុស្ស​នោះ​ជា​មិត្ត​ប្លម​ មិន​មែន​ជា​មិត្ត​ពិត​ប្រាកដ​ទេ​ បើ​យើង​ឲ្យ​ញយ​ៗ​ ថ្ងៃ​ក្រោយ​សុំ​ត្រង់​ៗ​តែ​ម្តង​ មនុស្ស​នេះ​ឲ្យ​មិន​ចេះ​គ្រប់​ទេ​ ថ្ងៃ​ណា​ឈប់​ឲ្យ​ គេ​ដើរ​និយាយ​ប្រាប់​គេ​ឯង​ថា យើង​អា​ក្រក់​ចិត្ត​មិន​បាន​ ខ្វេះ​ក​កាយ​រឿង​នេះ​រឿង​នោះ​សំអុយ​ឈ្មោះ​យើង​នេះ​ហើយ​ទោស​របស់​ អភិជ្ឈា​ យើង​វិញ​ក៏​អញ្ចឹង​ដែរ​ ត្រូវ​ការ​ពារ​ឲ្យ​ណាស់​ ចំពោះ​អភិ​ជ្ឈា​នេះ​ ព្រោះ​វា​អាច​ឲ្យ​យើង​លួច​ប្រាក់​គេ​ទាំង​ដែល​មិន​ដឹង​ថា​ខ្លួន​ឯង​ជា​ចោរ​ទៀត​ផង ។ ២. អប្បេន​ ពហុ​មិច្ឆ​តិ​ ប្រាថ្នា​ចង់​បាន​របស់​ច្រើន​ៗ​ អំពី​សម្លាញ់​ ដោយ​គ្រាន់​តែ​ឲ្យ​អ្វី​ៗ​ដល់​សម្លាញ់​បន្តិច​បន្តួច​ប៉ុណ្ណោះ​ គឺ​យក​របស់​តូច​ទាក់​យក​របស់​ធំ ។ ៣. ភយស្ស​ កិច្ចំ ន​ ករោ​តិ មិន​ជួយ​ធ្វើ​កិច្ច​ការ​សម្លាញ់​នៅ​ពេល​ដែល​សម្លាញ់​មាន​ភ័យ​ មនុស្ស​របៀប​នេះ​ គឺ​ទាល់​តែ​មាន​វិបត្តិ​អ្វី​មួយ​ខ្លួន​ឯង​ ទើប​រត់​មក​ជួយ​ធ្វើ​កិច្ច​ការ​ងារ​ឲ្យ​យើង​ មិន​មែន​ជួយ​ដោយ​ស្មោះ​ ស្រឡាញ់​យើង​ទុក​ជា​មិត្ត​ពិតប្រាកដ​នោះ​ទេ​ ។ ៤. សេវតិ​ អត្ថ​ការណា​ សេព​គប់​មិត្ត​ព្រោះ​ហេតុ​តែ​ប្រយោជន៍​ផ្ទាល់​ខ្លួន​ មនុស្ស​របៀប​នេះ​ មិន​ឃើញ​គុណ​តម្លៃ​នៃ​ចិត្ត​សប្បុរស​រវាង​គ្នា​និង​គ្នា​ទេ​ គេ​មក​រាប់​អាន​យើង​ព្រោះ​យើង​មាន​លុយ​ ឬ​អ្វី​ៗ​ដែល​គេច​ង់​បាន​អំពី​យើង​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ ។ ការ​ងារ​ជ្រើស​រើស​មិត្ត​ ជួន​កាល​មួយ​ជីវិត​រក​មិត្ត​ពិត​ប្រាកដ​តែ​ម្នាក់​មិន​បាន​ផង​ មាន​មិត្ត​ខ្លះ​តណ្ហា​ក្រាស់​ក្បត់​ចិត្ត​យើង​ ប៉ុន្តែ​វា​អាច​មក​អំពី​ខ្លួន​យើង​ផង​ដែរ​ ដែរ​រក​មនុស្ស​ល្អ​មក​ធ្វើ​ជា​មិត្ត​មិន​បាន​ ព្រោះ​មារយាទ​យើង​វា​អន់​ពេក​ ដូច្នេះ​ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​ខក​ខាន​មិន​បាន​មិត្ត​ល្អ​ ត្រូវ​អធិដ្ឋាន​ចិត្ត​ខ្លួន​ឯង​ យក​កុសល​ធម៌​ជា​មិត្ត​ដោយ​ការ​ប្រ​ព្រឹត្ត​ជួយ​ខ្លួន​ឯង​ បើ​យើង​ប្រព្រឹត្ត​ល្អ​ជាប់​លាប់​ហើយ​ បាប​មិត្ត​រមែង​ឃ្លាត​ឆ្ងាយ​អំពី​យើង​ ម្តង​ម្នាក់​ៗ​ ទី​បំផុត​យើង​នឹង​បាន​មិត្ត​ដ៏​ល្អ​ជា​ពុំ​ខាន​ ក្នុង​សេច​ក្តី​នេះ​​សំខាន់​គឺ​ជួយ​ខ្លួន​ឯង​ជា​មុន​សិន​ ។ ដក​ស្រង់​ចេញ​ពី​សៀវភៅ "មនុស្ស​និង​ការ​ងារ​ " រៀប​រៀង​ដោយ​ លោក​គ្រូ​អគ្គ​បណ្ឌិត​ ប៊ុត​ សាវង្ស ។ ដោយ​៥០០០​ឆ្នាំ​

ក្នុង​ពេល​ដែល​ចិត្ត​កើត​រោគ​ម្ដងៗ ធ្វើ​ឲ្យ​កើត​ឡើង​នូវ ទោស ៦ យ៉ាង​គឺៈ ១- អនករណ ធ្វើ​ឲ្យ​ងងឹត​ងងល់ ២- អចក្ខុករណ ធ្វើ​មិន​ឲ្យ​ចក្ខុ​ឃើញ​ធម៌​ពិត ៣- អញ្ញាណករណ ធ្វើមិនឲ្យ​មានប្រាជ្ញា​ឃើញ​ធម៌​ពិត ៤- វិឃជបក្ខិក ធ្វើឲ្យ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅក្នុង​សេចក្ដី​ចង្អៀតចង្អល់ ៥- បញ្ញានិរោធក ធ្វើ​ឲ្យរលត់​នូវ​ប្រាជ្ញា ៦- អនិព្វានសំវត្តនិក ធ្វើ​មិនឲ្យ​ប្រព្រឹត្ត ដើម្បី​ព្រះនិព្វាន។ សភាព​នៃ​ចិត្ត​ដែល​កើត​ឡើង​មាន​អកុសល

គ្រឿងការពារជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ក្នុង​សេចក្ដី​នេះ​ផង​ដែរ យើង​ធ្លាប់​តែ​មាន​ការ​រស់​នៅ​ដោយ​សេចក្ដី សំអាង​ជឿជាក់​ទៅលើ​ខ្លួន​ឯង​ថា អាត្មាអញមានជីវិត​រស់​នៅបាន​យូរ មានទ្រព្យសម្បត្តិ​ច្រើន មានបរិវារ មានអំណាច​មិនសូវ​ជាមានរោគ ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ជាមាន​សេចក្ដីប្រមាទ មិនសូវគិត​ទៅដល់​សេចក្ដីស្លាប់​ប៉ុនណាទេ។ ទុក​ជាយ៉ាង​នេះ​ក្ដី មាន​មនុស្ស​មិនតិចនាក់​ទេ ដែល​មាន​ជីវិត​ដូច​ជា​បាន

ផ្លូវដ៏ប្រសើរសម្រាប់ជីវិត ក្នុងការដើរ​ផ្លូវវាសំខាន់ខ្លាំងណាស់ សម្រាប់​មនុស្ស​លោកដែលប្រាថ្នា​ដើម្បី​ស្វែង​រក​ផល​ប្រយោជន៍ ទាំងបច្ចុប្បន្ន ដើម្បីទុក​ផល​ទៅដល់​អនាគត​នេះហើយ ជា​សេច​ក្ដីប្រាថ្នាគ្រប់ៗគ្នា។ ចំពោះ​អ្នកដើរផ្លូវ រមែងមានគ្រោះ​ថ្នាក់​ជាច្រើន ដែល​យើង​នឹក​មិន​ដល់ ស្មាន​មិន​ត្រូវ​ ទាំង​នេះ​តើ​មក​ពីមូលហេតុ​អ្វី? យើង​មិន​សូវ​ជា​បា​នគិត​ប៉ុន្មាន​ទេ ដោយ​សារ​​តែ​យើង​គិត​ថា​វា​ស្រួល

បញ្ញា​ជា​ឈ្នាន់​ដើម្បីតភ្ជាប់​សម្ពន្ធភាព -សួរៈ ក្នុង​សង្គម​ទូទៅ ការ​ឋិត​ថេរ​ក្នុង​ជីវិត​ប្រការ​មួយ​គឺ​ការ​តាំង​នៅ​នៃ​ជីវិត​គ្រួសារ។ ការ​នៅ​រួម​ជា​មួយ​សមាជិក​គ្រប់​គ្នា​វា​ផ្ទុយ ពី​សភាព​របស់​អ្នក​បដិបត្តិធម៌ ដែល​ត្រូវ​លះ​ការ​ជាប់​ជំពាក់​ក្នុង​គ្រួសារ ដើម្បី​ស្វែង​រក​ឥស្សរភាព។ ការ​ឃើញ​ដូច​ដែល​ពោល​មក​នេះ បញ្ជាក់​ ពី​វិថី​ជីវិត​តាម​ផ្លូវ​លោក និង ផ្លូវ​ធម៌។ យើង​មាន​វិធី​យ៉ាង​ណា

បើ​តាំង​ខ្លួន​ជា​មនុស្ស​ត្រូវតែ​បង្អុរ​ទឹក​ភ្លៀង​ឲ្យ​បាន​គ្រប់​ស្រុក​ប្រទេស អ្នក​មាន​ទាំង​ឡាយ ដែល​បាន​រស់​នៅ​លើ​គំនរ​នៃ​ទ្រព្យសម្បត្តិ​ ដែល​ហៅ​បាន​ថា មហាសេដ្ឋី​នៅ​ក្នុង​លោក​នេះ គឺ​ត្រូវ​តែ​ចេះ​ជួយ​សង្គ្រោះ​ដល់​អ្នក​ក្រីក្រ​នៅ​ក្នុង​ទ្វីប​លោកា​នេះ ខ្ញុំ​មិន​មែន​ចង់​មាន​ន័យ​ថា ឲ្យ​អ្នក​មាន​ទ្រព្យ​ទាំងឡាយ ដើរ​ជួយ​សង្គ្រោះ​គ្រប់​ប្រទេស​នៅ​ក្នុង​លោក​នេះ​ឡើយ

អានិសង្ស​នៃ​ការ​ឲ្យ​ទាន អានិសង្ស​នៃ​ការ​ឲ្យ​ទាន មាន​ផល​ដែល​នាំ​ទៅ​រក​សេចក្ដី​ល្អ​យ៉ាង​ពិត​ប្រាកដ​ទាំង​បច្ចុប្បន្ន ទៅ​រក​បរលោក មាន​ប្រយោជន៍​ទៅ​ដល់​ជន​ជា​ច្រើន​ទៀត​ដែល​យើង​មិន​ធ្លាប់​បាន​ដឹងទៀត​ផង។ ១- អ្នក​ណា​ឲ្យ​ទាន ដោយ​ប្រាថ្នា​ផល​មក​វិញ យ៉ាង​ណា​មួយ​ក្នុង​ភព​ខាង​មុខ​កាល​ស្លាប់​ហើយ នឹង​ទៅ​កើត​ទេវតា​ជាន់ចាតុម្មហារាជិកា។ ២- អ្នក​ណា​ឲ្យ​ទាន ដោយ​មិន​ប្រាថ្នា​ផល​តប​មកវិញ