កូន​ជា​ទី​ស្រឡាញ់! ពាក្យ​ថា​ គ្រួ​សារ​ជា​ពាក្យ​ដែល​មាន​សេចក្តី​ឬ​អត្ថ​ន័យ​ច្រើន​ គឺ​សំ​ដៅ​ដល់​ការ​ស្រឡាញ់​ ភាព​កក់​ក្តៅ​ ភាព​នៃ​ត្រកូល​តែ​មួយ​ជា​មួយ​គ្នា​ ។ល។​ ហើយ​តែង​ហៅ​គ្នា​ថា​ " អ្នក​ផ្ទះ​ខ្ញុំ​ " ឬ​គ្រួ​សារ​ខ្ញុំ​ជា​ដើម​ ។ សម័យ​ដែល​នៅ​ក្មេង​ៗ​ យើង​នៅ​រួម​គ្នា​ជា​គ្រួ​សារ​ មាន​សម្លេង​សើច​សប្បាយ​មាន​សម្លេង​រត់​ប្រឡែង​គ្នា​ បរិ​ភោគ​អា​ហារ​រួម​គ្នា​ និង​ធ្វើ​អ្វី​ៗ​ជា​មួយ​គ្នា​ មាន​ភាព​រស់​រវើក​ ។ ឪ​ពុក​ម្តាយ​ សូម្បី​ធ្វើ​ការ​ហត់​នឿយ​អស់​កម្លាំង​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ​ លុះ​មក​ដល់​ផ្ទះ​ហើយ​គ្រាន់​តែ​ឃើញ​មុខ​កូន​ៗ​ រត់​មក​ទទួល​ ជួយ​កាន់​ជួយ​ទទួល​របស់​របរ​ និង​សាក​សួរ​ពី​ការ​ហត់​នឿយ​ប៉ុណ្ណឹង​ ម៉ែ​ឪ​ក៏​បាត់​អស់​នូវ​ការ​ហត់​នឿយ​ទៅ​ហើយ ។​ មាតាបិតា​ឃើញ​កូន​ញ៉ាំ​បាន គេង​បាន​លក់​ក៏​សប្បាយ​ចិត្ត​ ទាំង​អស់​នេះ​ឯង​ណ៎ា​កូន ដែល​គេ​ថា​ គ្រួសា​រ​មានភាព​កក់​ក្តៅ​នោះ ។ ឥឡូវ​នេះ​កូនក៏​បាន​ធំ​ៗ​អស់​ហើយ​ កូន​អើយ​ធ្វើជា​បង​ជា​ប្អូន​គ្នា​ កូន​ត្រូវ​ចេះ​ស្រឡាញ់​គ្នា​ ។ សាច់​ឈាម​ជា​មួយ​គ្នា​ យ៉ាង​ណា​ៗ​ក៏​កាត់​មិន​​បាន​ ពាក្យ​ចាស់​ពោល​ថា " កាត់​ទឹក​មិន​ដាច់ កាត់​សាច់​មិន​បាន " ដូច្នេះ​ចូរ​កូន​កុំ​ស្អប់​ខ្ពើម​ កុំ​កំណាញ់​ កុំ​ច្រណែន​ ឬ​ខឹង​ក្រោធ​គំនុំ​គុំ​កួន​អ្វី​ដល់​គ្នា​ឡើយ​ កូន​ត្រូវ​ជួយ​គ្នា​ និង​មើល​ថែ​គ្នា​វិញ​ទើប​បាន​ល្អ​ ។ បាន​មក​ធ្វើ​ជា​បង​ប្អូន​នឹង​គ្នា​ហើយ​ ស្រាប់​តែ​មក​ឈ្លោះ​ទាស់​ទែង​គ្នា​ វា​ជា​រឿង​ដែល​គួរ​ឲ្យ​ខ្មាស​អៀន​ណាស់​ កូន​អើយ​ មនុស្ស​ល្អ​គេ​មិន​ឈ្លោះ​ទាស់​ទែង​គ្នា​ដូច្នេះ​ឡើយ​ ម៉្យាង​ទៀត​ កូន​ត្រូវ​គិត​ដល់​ទ្រូង​ម្តាយ​ឪ​ពុក​ផង​ណ៎ា​ កូន​ណ៎ា​ ។ គិត​ដល់​ពេល​ដែល​កូន​នៅ​តូច​ៗ​ ឈ្លោះ​គ្នា​ ហើយ​ក៏​ល្អ​នឹង​គ្នា​វិញ លេង​ចូល​គ្នា​វិញ​ដូច​ដើម​ ភ្លេច​រឿង​ចាស់​ដែល​កន្លង​ទៅ​អស់​ ហើយ​ស្រឡាញ់​គ្នា​ ព្រម​ព្រៀង​គ្នា​ មាន​អ្វី​ធ្វើ​ក៏​ជួយ​ធ្វើ​គ្នា​ ។ ល្អ​ណាស់​កូន​ មាន​រឿង​ខ្លះ​ៗ​ កាល​កូន​នៅ​ពី​តូច​នោះ​ កូន​គួរ​សិក្សា​តាម បើ​កូន​គិត​ថា​ កូន​ធំ​ហើយ​ កូន​មិន​ភ្លេច​រឿង​ដែល​ទាស់​ចិត្ត​ដូ​ច​កាល​កូន​នៅ​ពី​ក្មេង​ទេ​ តែ​កូន​ត្រូវ​កុំ​ប្រ​កាន់​គ្នា​ ។ កូន​អើយ​ ស្វាមី​ អាច​រកថ្មី​បាន​ ភរិយា​អាច​រក​ថ្មី​បាន​ កូន​ក៏​អាច​រក​ថ្មី​បាន​ដែរ​ តែ​បង​ឬ​ប្អូន​រក​មិន​បាន​ទៀត​ឡើយ​ មាន​ប៉ុនណា​ក៏​ប៉ុណ្ណឹង​ កាល​កាត់​បង​ កាត់​ប្អូន​ ក៏​ដូច​គ្នា​នឹង​ការ​កាត់​សាច់​ កាត់​ឈាម​របស់​ម៉ែ​របស់​ឪ​ដែរ​ណ៎ា​កូន ។ គ្រួ​សារ​កក់​ក្តៅ​ ម៉ែ​ឪ​កូន​ចៅ​ ត្រូវ​នៅ​ក្នុង​ធម៌ មិ​ន​តាម​កិលេស​ ចេះ​រស់​ក្នុង​ពរ​ អាយុ​បវរ​ គុណធម៌​ក្នុង​ចិត្ត​ ។ ស្រុង​-យូ​ហេង, អ្នក​ម្តាយ, លោក​ឪពុក, ស្រុង​-ចាន់​ណា, ស្រុង​-ចាន់​រតនា, ម្តាយ​មីង​ ដក​ស្រង់​ចេញ​ពី​ សៀវភៅ " ពាក្យ​ពេចន៍​ម៉ែ​ឪ " រៀប​រៀង​ដោយ​ លោក​គ្រូ​អគ្គ​បណ្ឌិត​ធម្មា​ចារ្យ ប៊ុត​-សាវង្ស ។ ដោយ​៥០០០​ឆ្នាំ​

ស្រឡាញ់​ក៏​ស្រឡាញ់​ទៅ​ចុះ​ ប្រុស​ស្រី​ស្រួល​ស្រុះ​លុះ​សីល​ធម៌​ កុំ​តែ​ស្រឡាញ់​ឲ្យ​វឹក​វរ​ បង្ក​អា​ស្រូវ​នៅ​ក្នុង​ស្រុក​ ។ សីល​ធម៌​សង្គម​ប្រ​ពៃ​ណី​ យើង​រួម​សាម​គ្គី​រក្សា​ទុក​ ខ្មែរ​ស្រ​ឡាញ់​ខ្មែ​រ​ខ្មែរ​មាន​មុខ​ ខ្មែ​រ​យើង​មាន​ស្រុក​មាន​វប្ប​ធម៌ ។ ខ្មែរ​ស្លៀក​ពាក់​ខ្មែរ​និយាយ​ខ្មែរ​ ខ្មែរ​មាន​ឪ​ម៉ែ​អ្នក​អង្គរ​ ខ្មែរ​មាន​អរិយ​ធម៌​ខ្ពស់​បវរ​ ខ្មែរ​មាន​អក្សរ​របស់​ខ្លួន​ ។ ខ្មែរ​នាំ​គ្នា​កាន់​សាស​នា​ពុទ្ធ​ ខ្មែរ​ចិត្ត​មោះ​មុត​ជាតិ​មាំ​មួន​

កូន​ជា​ទី​ស្រឡាញ់!ការ​ដែល​កូន​លើក​តម្កើង​ ឬ​ព្រម​ទទួល​អ្នក​ណា​ថា​ជាមនុស្ស​ល្អ​នោះ​កូន​ត្រូវ​សម្លឹង​មើល​ឲ្យ​បាន​សព្វ​គ្រប់ និង​ឲ្យ​ជាក់​ច្បាស់​ជា​មុនសិន ។ កូន​ត្រូវ​សម្លឹង​មើល​ឲ្យ​បាន​យូរ​ខែ​យូរ​ឆ្នាំ កុំ​គិត​តែ​ចំពោះ​មុខ​កូន​ប៉ុណ្ណោះ​ ។ គេ​អាច​ល្អ​ចំពោះ​កូន​គឺ​គេ​ជួយ​កូន គេ​និយាយ​ល្អ​រក​កូន​ជា​ដើម​ ម្ល៉ោះ​ហើយ​កូណ​មិន​បាន​មើល​ឲ្យ​សព្វ​គ្រប់ កូន​ក៏​គិត​ថា គេ​ជា​មនុស្ស​ល្អ​អីចឹង​ទៅ ។ តាម​ពិត​មនុស្ស​ដែល​ល្អ​ចំពោះ​កូន​មិន​ទាន់​ប្រាកដ​ថា គេ​ជា​មនុស្ស​ល្អ​ពិត​ៗ​នោះទេ ព្រោះ​គេ​អាច​សម្លឹង​អ្វី​ពី​កូន ឬ​កូន​អាច​ធ្វើ​នូវ​អ្វី​ដែល​គេ​ត្រូវ​ការ​ឲ្យ​គេ​បាន ឬ​យ៉ាង​ហោច​ព្រោះ​កូន​មិន​បាន​ទៅ​ជំទាស់​នូវ​ផល​ប្រយោជន៍​អ្វី​របស់​គេ ទើប​គេ​ធ្វើ​ល្អ​នឹង​កូនទៅ ។ ពុំ​នោះ​សោត​ទេ គឺ​ព្រោះ​កូន​ជា​ប្តី​ជា​ប្រពន្ធ ឬ​ជាបង​ប្អូន​ជា​មួយ​នឹង​គេ ។ មនុស្ស​ដែល​ល្អ​ពិត​ៗ គឺ​ល្អ​ចំពោះ​កូន​ផង ល្អ​ចំពោះ​អ្នក​ដទៃ​ផង ។មាន​ទំង​គ្នា​ដែរ ដែល​គេ​ធ្វើ​ល្អ​ចំពោះ​អ្នក​ដទៃ​តែ​មិន​បាន​ធ្វើ​ល្អ​នោះ​ទេ ។ មនុស្ស​ដែល​មិន​ល្អ​នោះ​គឺ​ត្រូវ​មិន​ល្អ​ទាំង​ចំពោះ​កូន​ផង ទាំង​ចំពោះ​អ្នក​ដទៃ​ផង ។ដែល​ម៉ែ​ឪ​លើក​យក​រឿង​នេះ​មក​ប្រាប់​ដល់​កូន​ ក៏​ដើម្បី​ឲ្យ​កូន​ដឹង​ទុក​ត​ទៅ​មុខ នឹង​មិន​បាន​ជឿ​គេ​ងាយៗ​មិន​ត្រូវ​បាន​គេ​បោក​បញ្ឆោត ម្យ៉ាង​ទៀត កូន​នឹង​មិន​បាន​ពោល​រក​អ្នក​ដទៃ​ណាៗ ថា​គេ​ជា​មនុស្ស​ល្អ​ឬ​មិន​ល្អ​ដោយ​ងាយ​ៗ នោះ​ឡើយ គឺ​ម៉ែ​ឪ​មិន​ចង់​ឲ្យ​កូន​សម្លឹង​មើល​មនុស្ស​ក្នុង​ផ្នែក​ល្អ ឬ​ផ្នែក​អាក្រក់ ដោយ​ចំណែក​តែ​ម្ខាង​ៗ​នោះ​ឯង ។ អត្ថបទ​នេះ​ដក​ស្រង់​ចេញ​ពី​សៀវភៅៈ ពាក្យ​ពេចន៍​ម៉ែ​ឪ រៀបរៀង​ដោយៈ អគ្គបណ្ឌិត ធម្មាចារ្យ ប៊ុត សាវង្ស វាយ​អត្ថបទ​ដោយៈ កញ្ញា ជា ម៉ានិត ដោយ​៥០០០​ឆ្នាំ

មាន​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​ក្នុង​លោក​នេះ បាន​បន្សល់​ទុក​នូវ​គម្រូ​អាក្រក់​ឲ្យ​ដល់​កូន ធ្វើ​ឲ្យ​កូន​ចង​ចាំ​ក្នុង​ចិត្តជាប់​ជានិច្ច រហូត​ក្លាយ​ទៅ​ជា​រឿង​បន្ដ​គម្រូអាក្រក់​មក​កូន​ទៀត។ គម្រូ​អាក្រក់​នោះ​គឺ​ខ្លួន​ជា​ស្វាមី​និង​ជា​ឪពុក​របស់​គេ មាន​ខាង​ស្រី​ក្រៅ​ផ្ទះ ឬ​​ហៅ​ប្រពន្ធ​ចុង ហើយ​ប្រើ​អំពើ​ហិង្សា​ក្នុង​គ្រួសារ​ដូច​ជា​វាយ​ទាត់​ធាក់​ប្រពន្ធ​កូន​ដូច​សត្វ​តិរច្ឆាន មិន​មាន​ភក្ដី​ស្រលាញ់​ស្រណោះ​អាឡោះ​អាល័យ​ចំពោះ​ប្រពន្ធ​កូន មិន​ថាថ្ងៃណា​ជា​ថ្ងៃ​ណា​ទេ ឃើញ​តែ​រឿង​រ៉ាវ ឡូ​ឡា គម្រាម កំហែង ប្រពន្ធ​កូន ឲ្យ​ដល់​នូវ​ភាព​ភ័យ​រន្ធត់​តក់​ស្លុត​ភ្លេច​ភ្លាំង មិន​មាន​បញ្ញា​ស្មារតី​ក្នុង​ខ្លួន។ ឪពុក​កាល​ធ្វើ​អំពើ​ឃោរឃៅ​ក្នុង​គ្រួសារ​មាន​ការ​វាយ​ប្រពន្ធ​ដែល​មិន​ដឹង​អ្វី​ជា​ដើម នេះ​សុទ្ធ​តែ​ជា​គម្រូ​អាក្រក់​ដែល​យើង​ធ្វើ​ចំពោះ​កូន។ ចំណែក​ម្ដាយ​ខ្លះ​ក្នុង​លោក​នេះ​មិន​មែន​មាន​ចិត្ត​ស្មោះ​ចំពោះ​ស្វាមី​របស់​ខ្លួន ត្រឡប់​ទៅ​ជា​ត្រេកអរ​ចំពោះ​​បុរស​ដទៃ (ផិត​ប្ដី) ធ្វើ​ឲ្យ​កូន​អាប់​ឱន​ក្នុង​ភូមិ​ស្រុក ឮ​តែ​ពាក្យ​គេ​ថា កូន​មេ​ស្រី​ផិត​ប្ដី រាល់​ពេល​ដែល​កូន​ទៅ​កាន់​ទី​ណា មាន​មនុស្ស​ពេប​ជ្រាយ​មើល​ងាយ​មើល​ថោក​ថា កូន​មេ​ស្រី​ផិត​ប្ដី។ កូន​ទទួល​ការ​ឈឺ​ចាប់​ក្នុង​ចិត្ត​គ្មាន​ពេល​ស្រាក​ស្រាន នេះ​សុទ្ធ​តែ​ជា​គម្រូ​អាក្រក់​របស់​ម្ដាយ​ផង​ដែរ។ កាល​យើង​ទាំង​ពីរ​អ្នក​ប្ដី​ប្រពន្ធ មិន​មាន​សេចក្ដី​ស្នេហ៍​ស្មោះ​ចំពោះ​គ្នា​នឹង​គ្នា រហូត​ឲ្យ​ខុស​ជ្រុល​ជ្រួស​ក្នុង​ផ្លូវ​លោក​និង​ផ្លូវ​ធម៌​ដែល​ជា​រឿង​មិន​ល្អ​ទាល់​តែ​សោះ។ កូន​យើង​ត្រូវ​គ្រាំ​គ្រា​ក្នុង​ចិត្ត​រាល់​ថ្ងៃ ពេល​កូន​បើក​ភ្នែក​ពេល​ណា ឮ​តែ​រឿង​ឈ្មោះ​ទាស់​ទែង​គ្នា​ វាយ​តប់​គ្នា​រាល់​ៗ ថ្ងៃ។ កូន​នោះ​ទៅ​ជា​អ្នក​មាន​សតិ​មិន​ប្រក្រតី ឈឺ​ចុក​ចាប់​ក្នុង​ចិត្ត​រហូត​តូច​ចិត្ត​ចំពោះ​វាសនា​ខ្លួន​ថា មិន​គួរ​ណា​មក​កើត​ជួប​ឪពុក​ម្ដាយ​ មិន​មាន​ធម៌​ក្នុង​ខ្លួន។ កូន​នោះ​ទៅ​ជា​អ្នក​អាប់​ប្រាជ្ញា រៀន​សូត្រ​មិន​ចេះ ល្ងង់​ខ្លៅ​រហូត​កូន​នោះ​ធំ​ឡើង ក្លាយ​ជា​អ្នក​ខិល​ខូច ជើង​កាង​ បង​តូច​បងធំ។ រឿង​ទាំង​អស់​នេះ ដោយ​សារ​តែ​ឪពុក​ម្ដាយ ធ្វើ​គម្រូ​អាក្រក់​បន្សល់​ទុក​ឲ្យ​កូន។ គ្រួសារ​ខ្លះ​ឈ្មោះ​ទាល់​ទែង​គ្នា​រហូត​លែង​លះគ្នា​ចែក​កូន​គ្នា ធ្វើ​ឲ្យប្អូនៗ​បែក​បង រហូត​លែង​មាន​សេចក្ដី​ស្រលាញ់ ចំពោះ​បង​ប្អូន​ទៀត នេះ​ដោយ​សារ​ការ​ដោះ​ស្រាយ​មិន​មាន​សន្តិវិធី មិន​មាន​មេត្តា​ចំពោះ​គ្នា​នឹង​គ្នា។ តែ​ខ្លួន​យើង​មិន​គួរ​ធ្វើ​អំពើ​បែប​ខាង​លើ​នេះ​ទេ ត្រូវ​មាន​ធម៌​អប់រំ​គ្នា​ទៅវិញ​ទៅ​មក​រវាង​ប្ដី​ប្រពន្ធ ត្រូវ​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​ទាំង​អស់​ដោយ​សន្តិ​វិធី មិន​ប្រើ​អំពើ​ហិង្សា​ក្នុង​គ្រួសារ ហើយ​មិន​ក្បត់​ប្រពន្ធ​របស់​ខ្លួន ត្រូវ​ជា​មនុស្ស​មាន​សតិសម្បជញ្ញៈ​ហ៊ាន​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ថា ខ្លួន​ជា​ប្ដី​គេ​ឪពុក​គេ ត្រូវ​ធ្វើ​ខ្លួន​ឲ្យ​សម​ជា​ប្ដី​និង​ជា​ឪពុក​ដ៏​ល្អ។ កាល​បើ​យើង​ល្អ​ចំពោះ​គ្នា​នឹង​គ្នា នឹងផ្ដល់​ជម្រក​ដ៏​ត្រជាក់​ល្ហឹម​ឲ្យ​ដល់​កូន អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​កូន​យើង​បានទទួល​ភាពកក់​ក្ដៅ​ពី​ឪពុក​ម្ដាយ ហើយ​កូន​យើង​និង​ឈ្លាស​ឆ្លាត​អង់​អាច​គ្រប់​កិច្ចការ​ទាំង​ពួង មិន​ថា ផ្លូវ​លោក​ឬ​ផ្លូវ​ធម៌ឡើយ។ ព្រោះ​កូន​យើង​សប្បាយ​ចិត្ត រីក​រាយ ស្រស់​ថ្លាគ្រប់​ពេល​វេលា ដោយ​ខ្លួន​តែង​តែ​គិត​ វា​ជា​វាសនា​ល្អ​ណាស់​សម្រាប់​ខ្លួន​ដែល​បាន​ជួប​ឪពុក​ម្ដាយ​ជា​អ្នក​មាន​ធម៌​សប្បុរស។ ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅ ចិញ្ចឹមកូនតាមគន្លងធម៌ ដោយ​៥០០០​ឆ្នាំ

កូន​ត្រូវ​តែ​ជាមនុស្ស​ដូច​តទៅៈ ១. ជា​កូន​ដែល​ល្អ​របស់​ឪពុក​ម្តាយ ២. ជា​សិស្ស​ដែល​ល្អ​របស់​គ្រូ​អាចារ្យ ៣. ជា​មិត្ត​ដែល​ល្អ​របស់​គ្រូ​អាចារ្យ ៤.​ ជា​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ល្អ​របស់​ប្រទេស​ជាតិ ៥. ជាសាវ័ក​ល្អរបស់​ព្រះ​សម្មាសម្ពុទ្ធ ។ ចូរ​កូន​មាន​ជីវិត​ត្រឹម​ត្រូវ​នៅ​ក្នុង​លោក​នេះ​ដោយ​ខំ​ប្រឹង​សាង​នូវ​សុចរិត​ពិត​ប្រាកដចូរ​កូន​រស់​នៅ​ឲ្យ​បាន​ជា​ក្តី​សង្ឃឹម​របស់​មនុស្ស​ទាំង​ឡាយ​ចូរ​កូន​ប្រាថ្នា​ឲ្យ​ពិភព​លោក​បាន​ជួម​នូវ​សេចក្តី​សុខ​ស្ងប់ ។ អត្ថបទ​នេះ​ដក​ស្រង់​ចេញ​ពី​សៀវភៅៈ កូន​មាស​ឪពុក រៀបរៀង​ដោយៈ អគ្គបណ្ឌិត ធម្មាចារ្យ ប៊ុត សាវង្ស វាយ​អត្ថបទ​ដោយៈ កញ្ញា ជា ម៉ានិត ដោយ​៥០០០​ឆ្នាំ

មង្គល ៣៨ប្រការ ១- កិរិយា​មិន​សេព​គប់​នូវ​បុគ្គល​ពាល​ទាំង​ឡាយ។ ២- កិរិយាសេពគប់​នូវ​បុគ្គល​ជា​បណ្ឌិត​ទាំង​ឡាយ។ ៣- កិរិយា​បូជា​ដល់​បុគ្គល​គួរ​បូជា​ទាំង​ឡាយ។ ៤- កិរិយា​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ក៏​សមគួរ។ ៥- ភារៈនៃ​បុគ្គល​បាន​ធ្វើ​បុណ្យ​ទុក​ហើយ​ក្នុង​ការ​មុន។ ៦- កិរិយា​តម្កល់​ខ្លួន​ដោយ​ប្រពៃ។ ៧- ភារៈ​នៃ​បុគ្គល​បាន​ស្ដាប់​បាន​រៀន​ហើយ​ដោយ​ច្រើន។

នរក​ប្រែថា​រណ្ដៅ បាន​ដល់​កាម​គុណ​ទាំង​ឡាយ ​ដែល​មាន​សាមញ្ញជន​ទាំង​ពួងតែង​ឲ្យ​តម្លៃ និង​តែង​តែ​លិទ្ធ​ភ្លក់​មិន​ជិតណាយ ថ្វី​បើ​គេ​ដឹង​ថា ការ​ព្រឹត្តិ​បែប​នេះ លទ្ធផល​គឺ​សំណើច​លាយ​ទឹក​ភ្នែក ស្រលាញ់​លាយ​ស្អប់ យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ​ក៏​ពួក​គេ​នៅ​តែ​ស៊ូទ្រាំ ព្រោះ​គេ​មិន​បាន​ស្គាល់​ច្បាស់​នូវ​គុណ​តម្លៃ​នៃ​ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ប្រៀប​បី​ដូច​ជា​សត្វ​មមាច​ដែល​សប្បាយ​ភ្លើត​ភ្លើន​ជា​មួយ​ព្រះអគ្គី​ដូច្នោះ​ដែរ។ សេចក្ដី​សុខ​នៅ​ក្នុង​កាម​គុណ​ទាំង​ឡាយ​ដែលអ្នក​ទាំង​ពួង​គេ​ប្រៀប​ប្រដូច​ទៅ​នឹង​ស្ថាន​សួគ៌​លោកិយ៍​នោះ ក្នុង​ទស្សនៈ​នៃ​ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ​ទ្រង់​ឃើញ​ថា​ជា​ស្ថាន​នរក​ពិតៗ។ សូម​ពិចារណា​ន័យ​សេចក្ដី​ក្នុងរឿង​សានុសាមណេរ​ត្រង់​ឃ្លា​ដែល​សាមណេរ​មាន​ប្រាថ្នា​ចង់​លាចាក​សិក្ខា​បទ តែ​ត្រូវ​មាតា​ឃាត​ថាសានុកូន! ម្ដាយ​បាន​ស្រង់​អ្នក​ឲ្យ​ចាក​នរក​ហើយ តើ​អ្នក​ចង់​ធ្លាក់​នរក​ទៀត​ឬ?ដូច្នេះ​កាម​គុណ​ក្នុង​លោក​គឺ​ជា​ភ្លើង​នរក​​ដែល​តែង​តែ​ដុត​កំដៅ​ឬ​កាប់​ចិញ្ច្រាំ​សន្ដាន​ចិត្ត​របស់​សត្វ​លោក​ដែល​អវិជ្ជា​គ្រប​សង្កត់។សូម​និមន្ត និង​អញ្ជើញ​សិក្សា​នូវ​រឿង​ ១ ដូច​តទៅៈ សម័យ​មួយ​ព្រះ​ដ៏​មាន​ព្រះ​ភាគ ទ្រង់​គង់​ប្រថាប់​ក្នុងវត្ត​វេឡុវ័ន​ទៀប​ក្រុង​រាជគ្រឹះ។ គ្រា​នោះ​ប្រធាន​របាំ​ឈ្មោះ តាលបុត្រ​ចូល​ទៅ​គាល់​ព្រះអង្គ លុះ​ចូល​ទៅ​ដល់​ហើយ​ក៏​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ព្រះអង្គ​ថាៈ បពិត្រ​ព្រះ​អង្គ​ដ៏​មាន​ជោគ ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​បាន​ឮ​គ្រូ របាំ​ក្នុង​គ្រាមុន​និយាយ​គ្នា​ថា អ្នក​របាំ​ណា​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​មើល​មាន​សេចក្ដី​សប្បាយ​រីក​រាយ​នៅ​លើ​វេទិកា​នៃ​ល្ខោន​ឬ នៅ​កណ្ដាល​ទី​ប្រជុំជន ដោយ​រឿង​ពិត​ខ្លះ​មិន​ពិត​ខ្លះ អ្នក​របាំ​នោះ កាល​ណា​ធ្វើ​មរណកាល​ទៅ​ហើយ​រមែង​បាន​ទៅ​កើត​ក្នុង​ស្ថាន​សួគ៌ បាន​ជា​សម្លាញ់​នៃ​ពួក​ទេវតា​អ្នក​មាន​សេចក្ដី​រីករាយ​ភ្លើត​ភ្លើន។ បពិត​ព្រះអង្គ​មាន​ជោគ​ក្នុង​រឿង​នេះ​ តើ​ព្រះអង្គ​ទ្រង់​យល់​ដូចម្តេច​ដែរ? ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ​ទ្រង់​បាន​ត្រាស់​តប​ថាៈ កុំ​ឲ្យ​និយាយ​រឿង​នេះ​ឡើយ កុំ​សួរ​យើង​រឿង​នេះ​ឡើយ​តាលបុត្រ!។ តាល​បុត្រ​ប្រធាន​អ្នក​របាំ បាន​ទទូច​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​សួរ​ព្រះ​ដ៏មាន​ព្រះភាគ​ជាលើក​ទី២ តែ​ព្រះ​ដ៏មាន​ព្រះភាគ​ ព្រះអង្គ​ទ្រង់​បដិសេធ​ដូច​មុន។ កាល​បើ​នាយ​តាលបុត្រ​ បាន​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​សួរ​ជា​លើក​ទី ៣ ទើប​ព្រះអង្គ​ទ្រង់​ត្រាស់​ថាៈ កាល​បើ​ហាម​មិន​ស្ដាប់​ដូច​នេះ ជា​ច្រើន​ដង​ហើយ យើង​នឹង​និយាយ​ឲ្យ​អ្នក​ស្ដាប់ ម្នាល​តាលបុត្រ តាម​ធម្មតា​សត្វ​ទាំង​ឡាយ​សុទ្ធ​តែ​មាន​រាគៈ ត្រូវ​ខ្ចប់​ដោយ​សំណាញ់​នៃ​រាគៈ ជា​បុគ្គល​មាន​ទោសៈ ត្រូវ​ខ្ចប់​ដោយ​សំណាញ់​នៃ​ទោសៈ មាន​មោហៈ ត្រូវខ្ចប់​ដោយ​សំណាញ់​នៃ​មោហៈ​ជា​ស្រេច​ហើយ វត្ថុ​ធាតុ​ណា​ដែល​ជា​នុយ​នៃ​រាឝៈ ទោសៈ មោហៈ នោះទៅ​ព្យួរ​ត្រដាង​កណ្ដាល​វេទិកា​នៃ​ល្ខោន​ឬ​កណ្ដាល​ទី​ប្រជុំជន ឲ្យ​មនុស្ស​ទាំង​ឡាយ​កើត​រាគៈ ទោសៈ មោហៈ រឹងរិត​តែ​ច្រើន​ឡើង​ទៀត ខ្លួន​ឯង​ជាមនុស្ស​ធ្លាក់​ចុះ​ទៅ​ក្នុង​សេចក្ដី​ប្រមាទ សេចក្ដី​ស្រវឹង​ទៅ​ហើយ​ថែម​ទាំង​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​ដទៃ​ស្រវឹង ប្រមាទ​តាម​ខ្លួន​ច្រើន​ទៀត។ ម្នាល​តាលបុត្រ នរក​ឈ្មោះ បហាសៈ មាន​ប្រាកដ ដូច្នេះ​កាល​គេ​ធ្វើ​មរណកាល​ទៅ​ហើយ អ្នក​របាំ​នោះ​រមែង​ចូល​ទៅ​កើត​ក្នុង​នរក​មិន​ខាន។ ប្រសិន​បើ​គេ​មាន​ទិដ្ឋិ​យ៉ាង​នេះ​ថា អ្នក​របាំ​រូប​ណា​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​ច្រើន​សើច​សប្បាយ​ក្នុង​ទី​ប្រជុំជន ឬ​លើ​វេទិកា​នៃល្ខោន​ដោយ​រឿង​ពិត​ខ្លះ​រឿង​មិន​ពិត​ខ្លះ អ្នក​របាំ​រូប​នោះ កាល​ណា​ធ្វើ​មរណ​កាល​ទៅ រមែងចូល​ទៅ​ដល់​ស្ថាន​សួគ៌ បាន​ជា​សម្លាញ់​នៃ​ពួក​ទេវតា អ្នក​សម្បូណ៍​សេចក្ដី​សប្បាយ​រីករាយ។ គំហើញ​របស់​គេ​នោះ​ឈ្មោះ​ថា​ជា​មិច្ឆាទិដ្ឋិ ម្នាល​តាលបុត្រ សម្រាប់​បុគ្គល​មាន​ចិត្ត​ជា​មិច្ឆាទិដ្ឋិ​យ៉ាង​នេះ យើង​ពោល​ថា គេ​នឹង​ទៅ​កាន់​គតិ ២ យ៉ាងៗ​ណា​មួយ គឺ​នរក ឬ សត្វ​តិរច្ឆាន។ ក្រោយ​ពេល​ដែល​ព្រះបរម​គ្រូ​ទ្រង់​ត្រាស់​ដូច្នេះ​ហើយ នាយ​តាលបុត្រ​ប្រធានអ្នក​របាំ​ក៏​ស្រែក​ទ្រហោយំ។ ព្រះអង្គ​ទ្រង់​ត្រាស់​ថា យើង​ប្រាប់​អ្នក​ហើយ ថាកុំ​សួរ​យើង​ក្នុង​រឿង​នេះ តែ​អ្នក​មិន​ស្ដាប់​យើង​សោះ។ តាលបុត្រ​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ថា បពិត្រ​ព្រះអង្គ​ដ៏​មាន​ជោគ ខ្ញុំ​ព្រះអង្គ​មិន​បាន​យំ ព្រោះ​ហេតុ​ដែល​ព្រះអង្គ​ទ្រង់ត្រាស់​ដូច្នេះ​ឡើយ តែ​ខ្ញុំ​ព្រះអង្គ​យំ​ព្រោះ​ឈឺចិត្ត ដោយ​ត្រូវ​គ្រូរបាំ​បោក​បញ្ឆោត​មក​ជា​យូរ​ហើយ។ បពិត្រ​ព្រះ​អង្គ​ដ៏​ចម្រើន ព្រះ​ធម្មទេសនា​របស់​ព្រះអង្គ​ពិរោះ​ណាស់ ដូច​ជា​គេ​បើក​ភាជនៈ​ដែល​​ផ្កាប់​ឲ្យ​ផ្ងារ​ឡើង ឬ​ដូច​ជា​គេ​ប្រាប់​ឲ្យ​ស្គាល់​នូវ​វត្ថុ​ដែល​ត្រូវ​គេ​បិទបាំង ឬ​ដូច​ជា​ប្រាប់​ផ្លូវ​ដល់មនុស្ស​ដែល​វង្វេងផ្លូវ ឬ​ដូច​ជា​ទ្រោល​ប្រទីប​ក្នុង​ទីដែល​ងងឹង ដើម្បី​ឲ្យ​បុគ្គល​មាន​ភ្នែក​ល្អ​បាន​ឃើញ​របស់​ផ្សេងៗ។ ខ្ញុំ​ព្រះអង្គ​សូម​ដល់​នូវ​ព្រះពុទ្ធ​ ព្រះធម៌ ព្រះសង្ឃ ជា​សរណៈ ខ្ញុំ​ព្រះអង្គ​សូម​បព្វជ្ជា​និង​ឧបសម្បទា​ក្នុង​សំណាក់​នៃ​ព្រះមាន​ព្រះភាគ។ ក្រោយ​មក​នាយតាលបុត្រ​ប្រធាន​អ្នករបាំ ក៏​បាន​បួស​ក្នុង​សំណាក់​នៃ​ព្រះ​បរម​សាស្ដា​ចារ្យ ហើយ​មិន​យូប៉ុន្មាន ក៏​បាន​សម្រេច​ព្រះអរហត្តផល បាន​ជា​ព្រះអរហន្ត​មួយ​អង្គ​ក្នុង​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា។សូម​យក​បញ្ញា​ដ៏​ស្អាត​មក​ពិចារណា​នូវ​ពុទ្ធភាសិត​មួយ​កន្លែង​ទៀត​​ដូច​តទៅគួរ បើសប្បាយ​រីករាយ គួរ​បើ​សប្បាយ​ភ្លើតភ្លើន​អ្វីហ្ន៎! ក្នុង​លោក​ជាទី​អាស្រ័យ​ដែលកំពុង​ត្រូវ​ភ្លើង​ចេះ​សន្ធោសន្ធៅ​ជា​ប្រក្រតី​យ៉ាង​នេះ តាមន័យ​នេះ បហាសនរក គឺ​មាន​ទាំងក្នុង​លោក​នេះ​និង​លោក​ខាង​មុខ។ បហាសនរក បច្ចុប្បន្ន​យើង​អាច​និយាយ​ដោយ​វាចា​កំប្លែង​គឺ​សំដៅ​យក​រោគភាពយន្ត រោងល្ខោន កន្លែង​រាំរែក ដែល​នាំ​ឲ្យ​កើត​ភ្លើង​កិលេស គឺ រាគៈ ទោសៈ និង​ មោហៈ​នោះ​ឯង។ ប៉ុន្តែ​ពពួក​សាមញ្ញ​ជន​ដែល​ប្រកប​ដោយ​សេចក្ដី​ត្រេកត្រអាល ស្ទើរ​ទាំង​ពិភពលោក​គេ​មិន​យល់​ថា​ ភារៈ​យ៉ាង​នេះ​គឺ​ជា​នរក​ទេ គេ​មិន​ព្រម​ទទួល​ស្គាល់​ថា​ខ្លួន​គេ​នៅ​ក្នុង​នរក​ឡើយ។ ចំណែក​ព្រះអរិយបុគ្គល​ទាំង​ឡាយ​លោក​មើល​ឃើញ​យ៉ាង​ច្បាស់​ថា កាមគុណ​គឺ​ជា​នរក ចំណុច​នេះ​សម​ទៅ​នឹង​សេចក្ដី​ក្រាប​ទូល​ព្រះសម្ពុទ្ធ​បរមគ្រូ របស់​ព្រះសារីបុត្ត​ថាៈបពិត្រ​ព្រះអង្គ​មាន​ជោគ ព្រះខីណាស្រព​ទាំង​ឡាយ​រមែង​មើល​ឃើញ​យ៉ាង​ជាក់​ច្បាស់​ដោយ​បញ្ញា​ថា កាម​ទាំង​ឡាយ​ប្រៀប​ដូច​ជា​រណ្ដៅ​ភ្លើង​ដែល​កំពុង​ឆេះ​សន្ធោសន្ធៅ។ តាមន័យ​សុភាសិត​ខាង​លើ​នេះស្ដែង​ឲ្យ​យើង​ឃើញ​ថា ផ្អែក​ទៅ​លើ​សច្ចធម៌​នៃ​ធម្មជាតិ និង​បុគ្គល​ដែល​មាន​ចិត្ត​ខ្ពស់ តួ​យ៉ាង​ដូច​ជា​ព្រះអរិយបុគ្គល ទើប​លោក​មើល​ឃើញ​យ៉ាង​ច្បាស់​ថា​បុគ្គល​ដែល​បណ្ដោយ​ចិត្ត​ឲ្យ​ជ្រប់​ងប់​ក្នុង​វត្ថុ​ធាតុ​ទាំង​ឡាយ​មាន បញ្ចកាមគុណ​ជា​ដើម តែង​បាន​ទទួ​លផល​ក្ដៅ​ក្រហាយ​ដល់​ថ្នាក់​ត្រឹម​ណាៗ​នោះ។ សូម្បី​តែ​ក្នុង​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ពួក​សាមញ្ញជន​ទាំង​នោះ បាន​ធ្លាក់​នរក​ជា​ស្រេច​ទៅ​ហើយ បើ​ដូច្នេះ​មិន​ចាំបាច់​ត្រូវ​សង្ស័យ​ថា តើ​ពេល​ណា​គេ​ស្លាប់​ទៅ​ត្រូវ​ទៅ​កើត​ក្នុង​នរក​បរលោក​ឬ​អត់​នោះ​ទេ។ អាស្រ័យ​ហេតុ​នេះ ទើប​ព្រះជិនស្រី​ត្រង់​ត្រាស់​ថាៈសម្រាប់​បុគ្គល​ដែល​មាន​សេចក្ដី​យល់​ឃើញ​ខុស​បែប​នេះ​ក៏​សម្រេច​បាន​ថា កាល​ណាគេ​ធ្វើ​មរណកាល​ទៅ បើ​មិន​ទៅកាន់នរក ក៏​គង់​តិរិច្ឆាន។ ដក​ស្រង់​ចេញ​ពី​សៀវភៅ តើ​នរក​មាន​ដែរ​ឬ​ទេ ដោយ​៥០០០​ឆ្នាំ​

ជំនះ​នូវ​អំពើ​អាក្រក់ តើ​យើង​អាច​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា ដើម្បី​ជំនះ​នូវ​កម្ម​អាក្រក់​ដែលយើង​បាន​ធ្វើ​រួច​ហើយ? យោង​តាម​ច្បាប់​កម្ម​ផល កុសល​កម្ម​មិន​អាច​កំចាត់​ចោល​នូវ​អកុសល​កម្ម​បាន​ដោយ​ងារៗ​ទេ។ ប៉ុន្តែ​គ្រប់​សកម្មភាព​ដែល​យើង​បាន​ធ្វើ​រួច​ហើយ នឹង​មាន​ផល​របស់​វា ទោះ​ឆាប់ៗ​ ឬ​យូរ។ ព្រះ​សម្មាសម្ពុទ្ធ​ទ្រង់​បាន​យក​អំបិល​នៅ​ក្នុង​ទន្លេ មក​ធ្វើ​ការ​ប្រៀប​ធៀប ពេល​ព្រះអង្គ​ទ្រង់​ផ្ដល់នូវ​ឱវាទ​ដល់​បរិស័ទ​របស់​ព្រះអង្គ​