បុណ្យ​ទាន​ខាង​ពុទ្ធសាសនា​ក្ដី បុណ្យ​ប្រពៃណី​ប្រទេស​ក្ដី ប្រជាជនខ្មែរ​តែង​ប្រមូល​គ្នា​ធ្វើ​នៅ​តាម​វត្ត​អារាម។ ការ​ប្រមូលគ្នា​ទៅ​វត្ត​នេះ​មាន​ប្រយោជន៍​ណាស់ ព្រោះ​ជា​ឱកាស​ល្អ​នាំ​ឲ្យ​បាន​ស្គាល់​គ្នា ឲ្យ​រាប់​រក​គ្នា ឲ្យ​បាន​ប្រាស្រ័យ​នូវ​គ្នា​នឹង​គ្នា ឲ្យ​យោគយល់​គ្នា ឲ្យ​ចេះ​រួបរួម​គ្នា ដើម្បី​បំពេញ​កុសល ឬ​សម្រេច​កិច្ចការ​សង្គម​អ្វី​នីមួយ។ ការ​សមាទាន​សីលជាកិច្ច​ការ​សង្គម​មួយ​ដ៏​ប្រសើរ ព្រោះ​បាន​ដុស​ខាត់​សង្គម​ឲ្យ​ស្អាត​បរិសុទ្ធ ឲ្យ​មាន​ចរិយា​ប្រសើរ មាន​សីល​ធម៌​ខ្ពស់។ ឯការ​បំពេញ​ទាន​ថ្វាយ​សង្ឃ ក៏​ជា​ការ​សង្គម​មួយ​ប្រសើរ​ទៀត ព្រោះ​ជា​ការ​ជម្រះ​សេចក្ដី​កំណាញ់ គិត​តែ​ប្រយោជន៍ផ្ទាល់​ខ្លួន នឹង​ជា​ការ​បង្ហាត់​ខ្លួន​ឲ្យ​ចេះ​ធ្វើ​ចិត្ត​ធូរ​ទូលាយ ចេះ​គិត​ផ្ដល់​ប្រយោជន៍​នឹង​សេចក្ដី​សុខ​នៃ​គ្នីគ្នា​ទៅវិញ​ទៅ​មក មិន​តែ​ប៉ុណ្ណោះទេ ការ​ប្រមូល​គ្នា​ទៅ​វត្ត​ជា​ឱកាស​មួយ​ប្រសើរ​ដោយ​ឡែក​ទៀត ព្រោះ​អាច​យក​ពេល​ជួប​គ្នានេះ​សម្រាប់ជជែក​គ្នា ពិគ្រោះ​គ្នា ពិភាក្សាគ្នា អំពី​កិច្ចការ​សង្គម​ជា​ប្រក្រតី​ថែម​ទៀត​ផង។ ហេតុ​ដូច្នេះ ប្រស្នា​អ្វី​មួយ​ជា​កិច្ច​ការ​សង្គម​ដែល​បាន​ប្រឹក្សា​គ្នា​នៅ​វត្ត​អារាម តែង​តែ​ជាប់​លាយ​ដោយ​គំនិត​ពុទ្ធសាសនា​ជា​សន្តិធម៌​នាំ​ឲ្យ​កើត​សេចក្ដី​សុខ​ក្សេមក្សាន្ត​ជា​ដរាប។ ចាស់​ទុំ​បរមបូរាណ​ខ្មែរ​បង្កើត​បុណ្យ​ទំនៀម​ច្រើន ដើម្បី​អប់រំ​និស្ស័យ​ សង្គម​ឲ្យ​ជាប់​នឹង​ពុទ្ធសាសនា ដូច​ជា​បុណ្យ​កាន់​បិណ្ឌ បុណ្យ​ស្រង់​ព្រះ បុណ្យ​ស្រោចស្រព​មាតាបិតា​ចាស់ទុំ បុណ្យ​បំបួសនាគ បុណ្យ​បឋិនទាន ជាដើម។ ឯបុណ្យ​ខ្មោច ពិធី​រៀប​មង្គល​កូន​ប្រុស​ស្រី​ជាស្វាមី​ ភរិយា បុណ្យ​ចូលឆ្នាំ ។ល។ ក៏​ចាស់​ទុំ​បញ្ចូល​លទ្ធិ​ពុទ្ធសាសនា​ជា​មង្គល​ទាំង​អស់។ ដោយ​ជាតិ​យើង​ចូលចិត្ត​ធ្វើ​បុណ្យ​ផង​ដូច្នេះ​ហើយ បាន​ជា​មាន​ពាក្យ​អ្នក​បរទេស​ថ្កាលទោស​យើង​ថា « ខ្មែរ​បាន​ជា​ក្រ មកពី​ធ្វើ​បុណ្យ​ច្រើន​ពេក»។ ជន​ជាតិ​ខ្មែរ​ពេញចិត្ត​ធ្វើ​បុណ្យ​យ៉ាង​នេះ មក​ពី​យល់​ថា « ក្រក៏ក្រចុះ ឲ្យ​តែ​មាន​ល្អ គឺ​មាន​អរិយទ្រព្យ»។ បុណ្យ​សំខាន់​មួយ​ទៀត​សម្រាប់​អប់រំ​ចរិយា​សង្គម​ឲ្យ​វិសេសវិសាល​គឺ​បុណ្យ​ទេសនាទសជាតិ។ ការ​ទសនាទសជាតិ គឺ​សំដែង​ពី​ចរិយា​ព្រះបរមពោធិ​សត្វ​​ដែល​ព្រះអង្គ​ប្រឹងប្រតិបត្តិ​ក្នុង​អតីត​ជាតិ​ឲ្យ​បាន​ត្រាស់​ដឹង​ធម៌​ឲ្យ​ប្រជាជន​ស្ដាប់ ហើយ​ឲ្យ​យក​ជា​គតិ​ទុក​ជាពន្លឺ​ក្នុង​ជីវិត​ខ្លួន​គ្រប់ៗ គ្នា សម្រាប់​ប្រតិបត្តិ​យក​សេចក្ដី​សុខ​នៅ​នា​លោក​នេះ​នឹង​បរលោក។ អាស្រ័យ​ដោយ​ការ​អប់រំ​ដ៏​ប្រសើរ​នេះ​ ប្រជាជនខ្មែរ​បាន​ចេះ​ដឹង​ពុទ្ធចរិយា ដែល​ព្រះបរមពោធិសត្វ​រាល់​ព្រះអង្គ​បាន​បំពេញ​ទសបារមី ហើយ ប្រព្រឹត្ត​តាម​ពុទ្ធចរិយា យក​ពុទ្ធ​ចរិយា​នេះ​ជាគតិ​ប្រចាំជីវិត ដើម្បី​ទូន្មាន​ខ្លួន​ឲ្យ​ប្រព្រឹត្ត​ល្អ ឲ្យ​មាន​សីល​ធម៌​ខ្ពង់ខ្ពស់ ឲ្យ​មាន​ចិត្ត​តាំង​នៅ​ក្នុង​ធម៌។ ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅ ព្រះពុទ្ធសាសនា២៥០០ ដោយ​៥០០០​ឆ្នាំ​

ម្ដាយនឹងកូន កំពុង​បោស​ទីធ្លា​អារាម ក្នុង​ខណៈ​មាន​ពិធីបុណ្យ​ក្នុង​វត្ត មាន​មនុស្ស​ជាច្រើន​បាន​យក​ចង្ហាន់​ បច្ច័យ មាន​អ្នក​មាន​ខ្លះ​ចំនាយ​លុយ​សង់វិហារ អារាម កុដិ។ ពេល​នោះ កូនក្មេងតូច​ដែល​កំពុង​បោស​ទីធ្លា​អារាម ជាមួយ​ម្ដាយ​បាន​សួរ​ម្ដាយ​ថាៈ អ្នកម៉ែ គេមាន​លុយ គេ​ចូល​បុណ្យ​ច្រើន​អ៊ីចឹង​ប្រហែល​គេ​បាន​ បុណ្យ​ច្រើន​ហើយ​បាន​ឡើង​ឋានសួគ៌​ហើយ។ ចំណែក​យើង​ក្រីក្រ មិនមាន​អ្វី​ធ្វើ​បុណ្យ​ប្រហែល​នៅ​តែ​លំបាក​បែប​នេះ​បន្ត​ទៀត​ហើយ​មើល​ទៅ?ម្ដាយញញឹម​ហើយ​តប​វិញ​ថា កូន​ត្រូវ​យល់​អំពី​អ្វី​ដែល​ហៅ​ថាបុណ្យ បុណ្យ​គឺ​បុញ្ញៈ គឺ​ភាព​បរិសុទ្ធជ្រះថ្លា ទោះ​គេ​ចូល​បុណ្យ ១០០រៀល ឬ ១០០លានដុល្លា នោះ​គ្រាន់​តែ​ជា​ចំនួន​នៃ​ទាន​ឬវត្ថុ​បណ្ណោះ មិនមែន​ជា​បុណ្យ​ទេ កាល​ណា​បើ​គេ​ឲ្យ​ទាន​ហើយ ចិត្ត​នៅ​ក្ដៅ​ក្រហល់​ក្រហាយស្ដាយលុយ ឬ យ៉ាង​ណា​នោះ​ក៏​មិន​បាន​ទទួល​បុណ្យ​ដូច​គ្នា។ បុណ្យ ឬ​សេចក្ដី​បរិសុទ្ធ​ជ្រះថ្លា មិន​ស្ថិត​នៅ​លើ​បរិមាណ​នៃ​វត្ថុ​ទេ គឺ​ស្ថិត​នៅ​លើ​ចិត្ត​របស់​បុគ្គល​ម្នាក់ៗ​ប្រកប​ដោយ​សេចក្ដី​សប្បាយ​រីករាយ​បើ​សប្បាយ​នោះ​ប្រកប​ដោយ​សេចក្ដី​ជ្រះថ្លា ការ​ឲ្យ​នោះ​គឺ​ជាបុណ្យ បុណ្យ​មិន​បាន​ប្រមាណ​ថា​ឲ្យ​ទាន​ច្រើន​បានបុណ្យ​ច្រើន​នោះ​ទេ។ដើម្បី​រីករាយ សប្បាយ បរិសុទ្ធ ជ្រះថ្លា គឺមាន ១០ប្រការ ដែល​យើង​ហៅថា បុញ្ញកិរិយាវត្ថុ​ទាំង ១០ ការ​ឲ្យ​ទាន​គឺ​គ្រាន់​តែ​ជា​ចំណែក​បុណ្យ​មួយ ការ​ទេសនា ឬ ត្រេកអរ​នឹង អំពើ​របស់​អ្នក​ដទៃ​បាន​សាង ក៏​បាន​បុណ្យ ដូច​គ្នា​ព្រោះ​គេ​សប្បាយ ហើយ​ចែក​ក្ដី​សប្បាយ​នោះ​មក​ឲ្យ​យើង យើង​ក៏​សប្បាយរីករាយ តាម​ដូច​នេះ ហើយ​បាន​ជា​ចាស់ៗ ពេល​ធ្វើ​បុណ្យ​ហើយ​មកវិញ តែង​តែ​និយាយ​ថាប្រាប់​ញាតិ​សន្ដាន​ថា សូម​ចែក​បុណ្យ​ផង គឺ​ចែក​សេចក្ដី​ជ្រះថ្លា​ដល់​គ្រប់ៗ​គ្នា គឺ​យក​ចិត្ត​បុណ្យ​សាង​ចិត្ត​បុណ្យ​នោះ​ឯង។ ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅ សំនួររបស់ខ្ញុំចម្លើយរបស់អ្នក ដោយ​៥០០០​ឆ្នាំ​

សុំខ្ចីលុយគេមកធ្វើបុណ្យ តើបានបុណ្យដែររឺទេ?បានបុណ្យទាល់​តែ​ធ្វើ​បុណ្យ​រួច​ហើយ ដើរ​រក​លុយ​សង​គេ​វិញ​ឲ្យ​រួច ឲ្យ​គ្រប់​ចំនួន​គេ​វិញទើប​បាន​បុណ្យ​ ១០០ ភាគរយ។ ​បើ​សិន​ជា​ម្ចាស់គេ មិន​យក​លុយ​ខ្ចី​នោះ​ទេ ពេល​ផល​បុណ្យ​កើត​មក​មាន​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ ទ្រព្យនោះ​ក៏​ត្រូវ​បែង​ចែក​ដល់​បុគ្គល​ដែល​ជា ម្ចាស់​ទ្រព្យ​នោះ​ខ្លះ​ ព្រោះ​អ្នក​មាន​ចេតនា​តាំង​ចិត្ត​ធ្វើ​បុណ្យ​ចំណែក​គេ​មាន​ទ្រព្យ​បើ​គេ​មិន​ឲ្យ​ទ្រព្យអ្នក​ខ្ចី​អ្នក​ក៏​មិន​បាន​ធ្វើ​បុណ្យ​ដែរ។ ពេល​អ្នក​បាន​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​មក​ប្រើ​ប្រាស់ ទាល់​តែ​ទៅ​ពឹង​អាស្រ័យ​គេ ទើប​បាន​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​នោះ​មក​ប្រើ​ប្រាស់​បាន​ក្នុង​ជីវិត​ប្រចាំ​ថ្ងៃ នេះ​ហៅ​ថា​ធ្វើ​បុណ្យ​ពឹង​អ្នក​ដទៃ បើ​អត់​គេ​ក៏​អត់​បាន​បុណ្យនោះ​ដែរ ដូច្នេះ​ពេល​ធ្វើ​បុណ្យ​ហើយ​គប្បី​រក​សង​គេ​ឲ្យ​គ្រប់​ចំនួន ហើយ​អរគុណ​គេ​ផង។ បើ​អ្នក​មិន​បាន​សង​គេ​វិញ ឬ​ភ្លេច​សង​គេ​វិញ​បុណ្យ​នោះ នឹង​ជាម្ចាស់​ទ្រព្យ​ដើម​ទាំង​អស់ អ្នក​គ្រាន់​តែ​ជា​អ្នក​បម្រើ​គេ ទៅ​ធ្វើ​បុណ្យ ប៉ុណ្ណោះ​​​​​​ហើយ​ទន្ទឹម​នោះ​អ្នក​ក៏​បាន​បាប​មក​ផង ព្រោះ​បោក​ប្រាស់​គេ​មក​ធ្វើ​បុណ្យ គឺ​ថា​បុណ្យ​ក៏​បាន​បាប​ក៏​បាន​ដែរ ហើយ​កើត​ជាតិ​ណាៗ​ក៏​ទ្រព្យ​ប្រើប្រាស់​ទាល់​ទៅ​បម្រើ​គេ ទើប​មាន​ទ្រព្យ​ប្រើប្រាស់​នឹង​គេ​បាន។ ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅ សំណួររបស់ខ្ញុំចម្លើយរបស់អ្នក ដោយ​៥០០០​ឆ្នាំ

-សួរៈ របស់​ដែល​លោក​ប្រាថ្នាឲ្យ​យើង​ធ្វើ ហើយ​យើង​អាច​ធ្វើ​បាន តើ​លោក​អាច​ដឹង​ដែរ​ឬ​ទេ? -ឆ្លើយៈ ដឹង​ឬ​អត់​នោះ យើង​មិន​អាច​ដឹង​បាន​ទេ ព្រោះ​លោក​ជា​អ្នក​ដឹង មិន​មែន​យើង​ជា​អ្នក​ដឹង។ ដោយ​អាស្រ័យ​ថា​លោក​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​វិស័យ​ណា គឺ​លោក​ស្ថិត​នៅ​ភព​ណា ដែន​ឯណា​ដែល​អាច​ដឹង​បាន​ដែរ​ឬ​ទេ? តែ​នាទី​របស់​យើង យ៉ាង​ហោច​ណាស់យើង​ដឹង​នៅ​ក្នុង​ចិត្ត​នូវ​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា​របស់​លោក ព្រោះ​ហេតុ​នោះ​កាល​ដែល​យើង បាន​ធ្វើ​តាម​ហើយ យើង​នឹង​មាន​សេចក្ដី​សុខ​សម្រាប់​ខ្លួន​ឯង ដោយ​បាន​ធ្វើ​ដើម្បី​លោក ធ្វើ​តាម​ដែល​លោក​ត្រូវ​ការ​ ធ្វើ​តាម​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា​របស់​លោក ទោះ​ជា​លោក​ដឹង ឬ​មិន​ដឹង​ក្ដី​តែ​បើ​លោក​បាន​ដឹង លោក​នឹង​មាន​សេចក្ដី​សុខ ចុះ​បើ​យើង​មិន​ធ្វើ​លោក​ក៏​ជា​ទុក្ខ យើង​ពិត​ជា​មិន​ល្អ​ឡើយ។ -សួរៈ លក្ខណៈ​នៃ​ការ​អធិប្បាយ​ប្រាកដ​ការណ៍​យ៉ាង​នេះ​គឺ​អ្វី? ព្រោះ​លោក​មិន​មាន​ជីវិត​ស្ថិត​នៅ​ តែ​មាន​ឥទ្ធិពល​ដល់​ការ​ប្រព្រឹត្ត​របស់​យើង នេះ​ជា​សេចក្ដី​ល្អិតល្អន់​ពេក​ណាស់។ -ឆ្លើយៈ គឺ​ធម្មៈ​នោះ​ឯងដែល​គង់​នៅ ពោល​គឺ​ជីវិត​របស់​លោក​ឪពុក អ្នក​ម្ដាយ ផ្ញើ​ទុក​ជា​មួយ​ធម្មៈ​ជា​អមតៈ ទើប​ធ្វើ​ឲ្យ​ជីវិត​មនុស្ស ដែល​ស្លាប់​ទៅ​ហើយ ស្ថិត​នៅ​ជា​អមតៈ​ទៅបាន។ ព្រោះ​ថា​ជិវិត​របស់​មនុស្ស​ម្នាក់ៗនេះ ដែល​ជា​សង្ខារ​នេះ ជា​របស់​ដែល​បែក​ធ្លាយ​ជា​ធម្មតា មាន​តែ​ព្រះធម៌ ទើប​ជា​របស់​អមតៈ។ កាល​ជីវិត​របស់​លោក​ឪពុក អ្នក​ម្ដាយ ស្ថិត​នៅ​ជា​មួយ​ធម៌​ហើយ ជីវិត​នោះក៏​ជា​អមតៈ​ទៅ​ជា​មួយ​ធម៌​ដែល​ជា​អមតៈ ហើយ​មក​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ដួង​ចិត្ត​របស់​កូន ហើយ​កូន​ក៏​តាំង​ចិត្ត​ធ្វើ​នូវ​សេចក្ដី​ល្អ​នោះ ធ្វើ​ឲ្យ​ជីវិត​របស់​ឪពុក​ម្ដាយ គង់​នៅ​ចា​មួយ​យើង​រហូត​ទៅ។ -សួរៈ ព្រោះ​ហេតុ​អ្វី កាល​បុគ្គល​ដទៃ​ៗ​ចែក​ស្ថាន​ទៅ​យើង​មិន កើត​ការ​រលឹក​ដឹង​ដូច​បាន​ពោល​មក​នោះ? -ឆ្លើយៈ មិន​កើត​ទេ ព្រោះ​សម្ពន្ធ​ភាព​ដែល​ជ្រួតជ្រាប​ក្នុង​ចិត្ត ដោយ​ការ​សន្សំ​មក​អស់​កាល​យូរ បាន​ចង​ទុក​ក្នុង​ចិត្ត​ដ៏​ជ្រាល​ជ្រៅ​នោះ មិន​មាន។ ដកស្រង់​ចេញ​ពី​សៀវភៅ សុភមង្គល​គ្រួសារ​ជាសន្តិសុខ​សង្គម ដោយ​៥០០០​ឆ្នាំ

បរិនិព្វុតកថា (ពោលអំពីការបរិនិព្វាន) គ្រានោះ ព្រះមានព្រះភាគ ទ្រង់ត្រាស់នឹងភិក្ខុទាំងឡាយថា ហន្ទ ទានិ ភិក្ខវេ អាមន្តយាមិ វោ វយធម្មា សង្ខារា អប្បមាទេន សម្បាទេថ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ណ្ហើយ​ចុះ ឥឡូវនេះ តថាគតបា្រប់អ្នកទាំងឡាយឲ្យបានដឹងសង្ខារទាំងឡាយ មានសេច​ក្តី សាបសូន្យជាធម្មតា អ្នកទាំងឡាយ ចូរញុំាងកិច្ចទាំងពួងឲ្យសម្រេច ដោយ​សេចក្តីមិន ប្រមាទចុះ ។អយំ តថាគតស្ស បច្ឆិមា វាចា នេះជាបច្ឆិមវាចារបស់ព្រះតថាគត ។ លំដាប់នោះ ព្រះមានព្រះភាគ ទ្រង់ចូលកាន់បឋមជ្ឈាន ចេញអំពីបឋមជ្ឈាន ហើយ ចូលកាន់ទុតិយជ្ឈាន ចេញអំពីទុតិយជ្ឈាន ហើយចូលកាន់តតិយជ្ឈាន ចេញអំពី តតិយជ្ឈាន ហើយចូលកាន់ចតុត្ថជ្ឈាន ចេញអំពីចតុត្ថជ្ឈាន ហើយចូលកាន់អាកាសាន​ញ្ចាយតនសមាបត្តិ ចេញអំពីអាកាសានញ្ចាយតនសមាបត្តិ ហើយចូលកាន់វិញ្ញាណ​ញ្ចាយតនសមាបត្តិ ចេញអំពីវិញ្ញាណញ្ចាយតនសមាបត្តិ ហើយចូលកាន់អាកិញ្ចញ្ញា​យតនសមាបត្តិ ចេញអំពីអាកិញ្ចញ្ញាយតនសមាបត្តិ ហើយចូលកាន់ នេវសញ្ញានាសញ្ញា​យតនសមាបត្តិ ចេញអំពីនេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនសមាបត្តិហើយ ចូលកាន់សញ្ញាវេទយិត​និរោធ (សេចក្តីរលត់នៃសញ្ញានិងវេទនា) ។ គ្រានោះ ព្រះអានន្ទមានអាយុពោលទៅនឹងព្រះអនុរុទ្ធមានអាយុ ដូច្នេះថា បពិត្រ អនុរុទ្ធដ៏ចម្រើន ព្រះមានព្រះភាគ បរិនិញ្វនហើយឬ ។ ព្រះអនុរុទ្ធតបថា ម្នាលអាវុសោ អានន្ទ ព្រះមានព្រះភាគ មិនទាន់បរិនិព្វានទេ ព្រះអង្គទ្រង់ចូលកាន់សញ្ញាវេទយិតនិរោធ ។ គ្រានោះ ព្រះមានព្រះភាគ ទ្រង់ចេញចាកសញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិហើយ ថយមកចូល កាន់នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនសមាបត្តិវិញ ចេញអំពីនេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនសមាបត្តិ ហើយ ថយមកចូលកាន់អាកិញ្ចញ្ញាយតនសមាបត្តិវិញ ចេញអំពីអាកិញ្ចញ្ញាយតន​សមាបត្តិហើយ ថយមកចូលកាន់វិញ្ញាណ​ញ្ចាយ​តនសមាបត្តិវិញ ចេញអំពីវិញ្ញាណ​ញ្ចាយតនសមាបត្តិហើយ ថយមកចូលកាន់អាកាសា​នញ្ចាយតនសមាបត្តិវិញ ចេញអំពី អាកាសនញ្ចាយតនសមាបត្តិ ហើយ​ថយ​មក​ចូលកាន់ចតុត្ថជ្ឈានវិញ ចេញអំពីចតុត្ថជ្ឈាន ហើយ ថយមកចូលកាន់តតិយជ្ឈានវិញ ចេញអំពីតតិយជ្ឈានហើយ ថយមកចូលកាន់ ទុតិយជ្ឈានវិញ ចេញអំពីទុតិយ​ជ្ឈាន​ហើយ ថយមកចូលកាន់បឋមជ្ឈានវិញ ចេញអំពី បឋមជ្ឈានហើយ ក៏ចូលកាន់ទុតិយ​ជ្ឈានទៀត ចេញអំពីទុតិយជ្ឈានហើយ ក៏ចូលកាន់ តតិយជ្ឈានទៀត ចេញអំពី​តតិយ​ជ្ឈានហើយ ក៏ចូលកាន់ចតុត្ថជ្ឈានទៀត ។ លុះ ព្រះមានព្រះភាគ ទ្រង់ចេញចាក ចតុត្ថជ្ឈានហើយ ក៏ទ្រង់បរិនិព្វានក្នុងចន្លោះនោះ (១) ។ កាលព្រះមានព្រះភាគ បរិនិព្វានហើយ ការកក្រើកនៃផែនដីធំ គួរស្បើម គួរព្រឺរោម ក៏កើតមាន ទាំងផ្គរ(២) ក៏លាន់ឮគគ្រឹកគគ្រេង ព្រមនឹង ការបរិនិព្វាន ។ កាលព្រះមានព្រះភាគ បរិនិព្វានហើយ សហម្បតិព្រហ្មក៏ពោលនូវគាថានេះ ព្រម នឹងការបរិនិព្វានថា៖ សព្វេវ និក្ខិបិស្សន្តិ ភូតា លោកេ សមុស្សយំ យត្ថ ឯតាទិសោ សត្ថា លោកេ អប្បដិបុគ្គលោ តថាគតោ ពលប្បត្តោ សម្ពុទ្ធោ បរិនិព្វុតោ។ ព្រះសាស្តា ដែលឥតបុគ្គលប្រៀបស្មើ បា្រកដដូច្នេះ ព្រះតថាគតជាសម្ពុទ្ធបរិបូណ៌ ហើយដោយកម្លាំង ទ្រង់បរិនិព្វានហើយ ក្នុងលោកណា ពួកសត្វទាំងអស់ មុខជានឹងដាក់ចុះ នូវរាងកាយ ក្នុងលោក (នោះ) មិនខានឡើយ ។ កាលព្រះមានព្រះភាគ បរិនិព្វានហើយ ព្រះឥន្រ្ទជាធំជាងទេវតា ក៏ ពោលនូវគាថា នេះព្រមនឹងការបរិនិព្វានថា៖ អនិច្ចា វត សង្ខារា ឧប្បាទវយធម្មិនោ ឧប្បជ្ជិត្វា និរុជ្ឈន្តិ តេសំ វូបសមោ សុខោ។ សង្ខារទាំងឡាយ មិនទៀងហ្ន៎ មានកិរិយាកើតឡើងនិងការសូន្យទៅ ជាធម្មតា លុះ កើតឡើងហើយក៏រលត់ទៅវិញ កិរិយារម្ងាប់នូវសង្ខារទាំងនោះបាន ទើបនាំមកនូវសេចក្តី សុខ ។ កាលព្រះមានព្រះភាគបរិនិព្វានហើយ ព្រះអនុរុទ្ធមានអាយុ ក៏ពោលនូវគាថា ទាំងនេះ ព្រមនឹងការបរិនិព្វានថា ៖ នាហុ អស្សាសបស្សាសោ ឋិតចិត្តស្ស តាទិនោ អនេជោ សន្តិមារព្ភ យំ កាលមករី មុនិ។ ព្រះមុនីនាថអង្គណា ដែលមិនមានតណ្ហា ទ្រង់បា្ររព្ធនូវអនុបាទិសេសនិព្វានហើយ ទ្រង់ធ្វើមរណកាល អស្សាសបស្សាសៈនៃព្រះមុនីនាថ ជាតាទិបុគ្គល ដែលមានព្រះទ័យ ខ្ជាប់ខ្លួននោះ មិនមានហើយ ។ អសល្លីនេន ចិត្តេន វេទនំ អជ្ឈវាសយិ បជ្ជោតស្សេវ និព្វានំ វិមោក្ខោ ចេតសោ អហុ។ ព្រះមុនីនាថទ្រង់អត់សង្កត់វេទនា បានដោយចិត្តមិនរួញរា សេចក្តីរលត់នៃចិត្ត ក៏កើត មាន បីដូចជាការរលត់នៃប្រទីប ។ កាលព្រះមានព្រះភាគ បរិនិព្វានហើយ ព្រះអានន្ទមានអាយុ ក៏ពោលនូវគាថានេះ ព្រមនឹងការបរិនិព្វានថា៖ តទាសិ យំ ភិំសនកំ តទាសិ លោមហំសនំ សព្វាការវរូបេតេ សម្ពុទ្ធេ បរិនិព្វុតេ។ កាលដែលព្រះសម្ពុទ្ធ ប្រកបដោយហេតុប្រសើរទាំងពួង ទ្រង់បរិនិព្វានហើយ សេចក្តី ញាប់ញ័រក្តី សេចក្តីព្រឺរោមក្តី ក៏កើតមានបា្រកដ ។ កាលព្រះមានព្រះភាគបរិនិព្វានហើយ ភិក្ខុទាំងឡាយណា ដែលមិនទាន់បា្រសចាក រាគៈ មាននៅក្នុងទីនុ៎ះ ភិក្ខុទាំងនោះ ពួកខ្លះក៏ផ្គងឡើងនូវកំភួនដៃហើយ កន្ទក់កន្ទេញ ផ្តួលខ្លួនបម្រះននៀលទៅមក ហាក់ដូចជាមានជើងដាច់ហើយថា ព្រះមានព្រះភាគ ទ្រង់ ប្រញាប់បរិនិព្វានពេកណាស់ ព្រះសុគតទ្រង់ប្រញាប់បរិនិព្វានពេកណាស់ ព្រះសម្ពុទ្ធមាន ចក្ខុក្នុងលោក ប្រញាប់បាត់ទៅពេកណាស់ ។ ឯពួកភិក្ខុណា ដែលបា្រសចាករាគៈហើយ ភិក្ខុទាំងនោះ មានសតិនិងសម្បជញ្ញៈ អត់សង្កត់ដោយគិតថា សង្ខារទាំងឡាយមិនទៀងពិត ព្រោះហេតុនោះ បុគ្គលគប្បីបាននូវសេចក្តី ទៀងទាត់ ក្នុង (ខន្ធប្បវត្តិ) នេះអំពីណា ។ (សុត្តន្តបិដក ទីឃនិកាយ មហាវគ្គ មហាបរិនិព្វានសូត្រ បិដកលេខ ១៦ ទំព័រ ៣២៤) ថ្ងៃសុក្រ ១១ កើត ខែវិសាខ ឆ្នាំច សំរិទ្ធិស័ក ច.ល. ១៣៨០ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី ២៧ ខែមេសា ព.ស. ២៥៦១ គ.ស.២០១៨ ។ ដោយ ស.ដ.វ.ថ. ដោយ៥០០០ឆ្នាំ

សសបណ្ឌិតចរិយា (ទន្សាយពោធិសត្វបំពេញទានបរមត្ថបារមី) នាបរំ យទា ហោមិ, សសកោ បវនចារកោ; តិណបណ្ណសាកផលភក្ខោ, បរហេឋនវិវជ្ជិតោ។ កាលតថាគតកើតជាទន្សាយ ត្រាច់ទៅក្នុងព្រៃ មានស្មៅ ស្លឹកឈើ បន្លែ និងផ្លៃឈើ ជាអាហារ វៀរចាកការបៀតបៀនសត្វដទៃ ។ មក្កដោ ច សិង្គាលោ ច, សុត្តបោតោ ចហំ តទា; វសាម ឯកសាមន្តា, សាយំ បាតោ ច ទិស្សរេ។ កាលនោះ ស្វា ចចក ភេ និងតថាគត ព្រមព្រៀងនៅជាមួយគ្នា ទាំងព្រឹកទាំងល្ងាច ។ អហំ តេ អនុសាសាមិ, កិរិយេ កល្យាណបាបកេ; បាបានិ បរិវជ្ជេថ, កល្យាណេ អភិនិវិស្សថ។ តថាគតប្រៀនប្រដៅសម្លាញ់ទាំង ៣ នោះ ដែលមានកិរិយាល្អ និងកិរិយាអាក្រក់ថា អ្នកទាំងឡាយ ចូរវៀរនូវអំពើអាក្រក់ ហើយចូរតម្កល់ខ្ជាប់ក្នុងអំពើល្អ ។ ឧបោសថម្ហិ ទិវសេ, ចន្ទំ ទិស្វាន បូរិតំ; ឯតេសំ តត្ថ អាចិក្ខិំ, ទិវសោ អជ្ជុបោសថោ។ តថាគតឃើញព្រះចន្ទពេញវង់ ក្នុងថ្ងៃឧបោសថ ក៏ប្រាប់ដល់សម្លាញ់នុ៎ះ ក្នុងទីនោះថា ថ្ងៃនេះ ជាថ្ងៃឧបោសថ ។ ទានានិ បដិយាទេថ, ទក្ខិណេយ្យស្ស ទាតវេ; ទត្វា ទានំ ទក្ខិណេយ្យេ, ឧបវស្សថុបោសថំ។ អ្នកទាំងឡាយចូរចាត់ចែងទាន ដើម្បីឲ្យដល់ទក្ខិណេយ្យបុគ្គល លុះបានឲ្យទានដល់ទក្ខិណេយ្យបុគ្គលរួចហើយ ចូររក្សាឧបោសថ ។ តេ មេ សាធូតិ វត្វាន, យថាសត្តិ យថាពលំ; ទានានិ បដិយាទេត្វា, ទក្ខិណេយ្យំ គវេសិសុំ។ សត្វជាសម្លាញ់នោះ បានទទួលពាក្យតថាគតថា សាធុ ហើយចាត់ចែងទាន តាម សេចក្តីអង់អាច តាមកម្លាំង ហើយស្វែងរកទក្ខិណេយ្យបុគ្គល ។ អហំ និសជ្ជ ចិន្តេសិំ, ទានំ ទក្ខិណនុច្ឆវំ; យទិហំ លភេ ទក្ខិណេយ្យំ, កិំ មេ ទានំ ភវិស្សតិ។ ឯតថាគតដេកគិតនូវទាន ដែលសមគួរដល់ទក្ខិណេយ្យបុគ្គលថា បើអញបានទក្ខិណេយ្យបុគ្គល តើអញនឹងឲ្យទានដូចម្តេច ។ ន មេ អត្ថិ តិលា មុគ្គា, មាសា វា តណ្ឌុលា ឃតំ; អហំ តិណេន យាបេមិ, ន សក្កា តិណ ទាតវេ។ ល្ង និងសណ្តែកបាយនៃអញគ្មានទេ សណ្តែករាជមាស អង្ករ និងខ្លាញ់ នៃអញ ក៏គ្មានដែរ អញញ៉ាំងអត្តភាពឲ្យប្រព្រឹត្តទៅដោយស្មៅ អញមិនអាចនឹងឲ្យស្មៅបានទេដូច្នេះ។ យទិ កោចិ ឯតិ ទក្ខិណេយ្យោ, ភិក្ខាយ មម សន្តិកេ; ទជ្ជាហំ សកមត្តានំ, ន សោ តុច្ឆោ គមិស្សតិ។ បើមានទក្ខិណេយ្យបុគ្គលណាមួយ ដើរមកក្នុងសម្នាក់អញដើម្បីភិក្ខា អញនឹងឲ្យខ្លួនជារបស់ខ្លួន នឹងមិនឲ្យទក្ខិណេយ្យបុគ្គលនោះ មានដៃទទេទៅវិញឡើយ ។ មម សង្កប្បមញ្ញាយ, សក្កោ ព្រាហ្មណវណ្ណិនា; អាសយំ មេ ឧបាគច្ឆិ, ទានវីមំសនាយ មេ។ ព្រះឥន្ទ្រដឹងនូវសេចក្តីត្រិះរិះរបស់តថាគត ហើយក្លែងភេទជាព្រាហ្មណ៍ ចូលមកកាន់លំនៅរបស់តថាគត ដើម្បីល្បងទានរបស់តថាគត ។ តមហំ ទិស្វាន សន្តុដ្ឋោ, ឥទំ វចនមព្រវិំ; សាធុ ខោសិ អនុប្បត្តោ, ឃាសហេតុ មមន្តិកេ។ តថាគតឃើញឥន្ទព្រាហ្មណ៍នោះ ហើយក៏ត្រេកអរ បានពោលពាក្យនេះថា ពេញជាល្អមែន អ្នកមកក្នុងសម្នាក់ខ្ញុំ ព្រោះហេតុតែអាហារ ។ អទិន្នបុព្ពំ ទានវរំ, អជ្ជ ទស្សាមិ តេ អហំ; តុវំ សីលគុណូបេតោ, អយុត្តំ តេ បរហេឋនំ។ ក្នុងថ្ងៃនេះ ខ្ញុំនឹងឲ្យនូវទានដ៏ប្រសើរដល់អ្នក ជាទានដែលខ្ញុំមិនធ្លាប់ឲ្យឡើយ អ្នកប្រកបដោយគុណ គឺសីល ការបៀតបៀនសត្វដទៃ មិនគួរដល់អ្នកឡើយ ។ ឯហិ អគ្គិំ បទីបេហិ, នានាកដ្ឋេ សមានយ; អហំ បចិស្សមត្តានំ, បក្កំ ត្វំ ភក្ខយិស្សសិ។ អ្នកចូរមក ចូរទៅនាំយកឧសផ្សេង ៗ មកបង្កាត់ភ្លើងឲ្យឆេះឡើង ខ្ញុំនឹងដុតខ្លួន អ្នកនឹងបានបរិភោគសាច់ឆ្អិន ។ សាធូតិ សោ ហដ្ឋមនោ, នានាកដ្ឋេ សមានយិ; មហន្តំ អកាសិ ចិតកំ, កត្វា អង្គារគព្ភកំ។ ឥន្ទព្រាហ្មណ៍នោះ មានចិត្តត្រេកអរ ទទួលថា សាធុ ហើយទៅនាំឧសផ្សេង ៗ យកមកធ្វើ ជើងថ្ករយ៉ាងធំ ហើយធ្វើឲ្យមានផ្ទៃ ពេញដោយរងើកភ្លើង ។ អគ្គិំ តត្ថ បទីបេសិ, យថា សោ ខិប្បំ មហា ភវេ; ផោដេត្វា រជគតេ គត្តេ, ឯកមន្តំ ឧបាវិសិំ។ គំនរភ្លើងធំនោះ ឆេះឆាប យ៉ាងណា ឥន្ទព្រាហ្មណ៍នោះ ក៏ដុតភ្លើងឆេះសន្ធោសន្ធៅក្នុងទីនោះ យ៉ាងនោះ តថាគតរលាស់ខ្លួនដែលប្រឡាក់ធូលី ហើយអង្គុយក្នុងទីដ៏សមគួរនោះ ។ យទា មហាកដ្ឋបុញ្ជោ, អាទិត្តោ ធមធមាយតិ; តទុប្បតិត្វា បបតិំ, មជ្ឈេ ជាលសិខន្តរេ។ កាលណា គំនរឧសធំ ត្រូវភ្លើងឆេះ ឮសូរសំឡេង ធុំ ធុំ កាលនោះ តថាគតលោតទម្លាក់ខ្លួន ទៅក្នុងកណ្តាលចន្លោះអណ្តាតភ្លើង ។ យថា សីតោទកំ នាម, បវិដ្ឋំ យស្ស កស្សចិ; សមេតិ ទរថបរិឡាហំ, អស្សាទំ ទេតិ បីតិ ច។ ធម្មតាទឹកត្រជាក់ ដែលបុគ្គលណាមួយចុះទៅហើយ រមែងញ៉ាំងសេចក្តីក្រវល់ ក្រវាយ ក្តៅក្រហាយ ឲ្យស្ងប់រម្ងាប់ បានញ៉ាំងសេចក្តីត្រេកអរ និងបីតិ ឲ្យកើតឡើង យ៉ាងណា ។ តថេវ ជលិតំ អគ្គិំ, បវិដ្ឋស្ស មមំ តទា; សព្ពំ សមេតិ ទរថំ, យថា សីតោទកំ វិយ។ កាលតថាគត ចូលទៅក្នុងភ្លើង ដែលកំពុងឆេះសន្ធោសន្ធៅ ក៏ញ៉ាំងសេចក្តីក្រវល់ក្រវាយទាំងអស់ ឲ្យស្ងប់រម្ងាប់ ដូចជាទឹកត្រជាក់ ដូច្នោះឯង ។ ឆវិំ ចម្មំ មំសំ ន្ហារុំ, អដ្ឋិំ ហទយពន្ធនំ; កេវលំ សកលំ កាយំ, ព្រាហ្មណស្ស អទាសហំ។ តថាគតបានឲ្យសម្បុរថ្ងៃ ស្បែក សាច់ សរសៃ ឆ្អឹង បេះដូង និងកាយទាំងមូល មិនឲ្យមានសេសសល់ដល់ព្រាហ្មណ៍ ។ ចប់ សសបណ្ឌិតចរិយា ។ (សុត្តន្តបិដក ខុទ្ទកនិកាយ ចរិយាបិដក អតិកិត្តិវគ្គ បិដកលេខ ៧៧ ទំព័រ ២៦៣) ដោយ.ស.ដ.វ.ថ. ដោយ៥០០០ឆ្នាំ

ភវេនស្ស នន្ទតិ ជួយត្រេកអរ​ចំពោះ​ការ​ចំរើន​របស់​មិត្ត ការមិន​ច្រណែន​ពន្លត់​ភ្លើន​ឈ្នានីស ឯ​ការ​ច្រណែន​វិញ រមែង​ដុត​លោក​នេះ​ឲ្យ​ឆេះទ្រលោម ដោយ​ការ​ព្យាបាទ​បៀតបៀន​គ្នា​ពាក្យ​សម្ដី​ចាក់​ដោត និយាយ​ដោយ​ចិត្ត​ឥត​មេត្តា ដូច្នេះ​ការ​មិនច្រណែន​ជា​ផ្កាឈូក ផុស​ទ្រសត្វ​លោក​ទាំង​ពួង ឲ្យ​ផុត​អំពី​សមុទ្រ​ភ្លើង​កម្មពៀរវេរា។ កើត​មក​ជា​មនុស្ស​ គួរ​តែ​ខំប្រឹង​រស់​ដោយ​ខ្លួន​ឯងគ្មាន​ចាំ​បាច់​ទៅ​ច្រណែន​អ្វី​ជា​មួយ​អ្នក​ដទៃឡើយ គួរ​ចម្រើន​នូវ​មេត្តា​ឲ្យ​រឿយៗ ព្រោះ​មេត្តា​នេះ​ឯង​ហើយ ជា​ជំរក​ដ៏​ប្រសើរ​របស់​ចិត្ត។កើត​មក​ជា​មនុស្ស បើ​មិន​បាន​ចិញ្ចឹម​អ្នក​ដទៃ​ទេ ក៏​គួរ​តែ​ចិញ្ចឹម​ខ្លួន​ឯង​ឲ្យ​រស់ ដោយ​មិន​បៀតបៀន​អ្នក​ដទៃ ការ​ចូល​ចិត្ត​សុំ​តាំង​តែ​អំពី​ជីរ​ស្លឹកគ្រៃ​ជាដើម​នោះ វា​ជា​មាយាទ​មិន​ល្អ រាប់​ចូល​ក្នុង​លក្ខណៈ​បៀតបៀន​គេ​ដែរ មើល​ចុះ មេ​គោ​ស៊ី​តែ​ស្មៅ​ ប៉ុន្តែ​វា​មាន​ទឹក​ដោះ​ឲ្យ​មនុស្ស​បៅ ជា​ទូទៅ​ពាសពេញ​ស្រុក តើ​ធម្មជាតិបង្កើត​មនុស្ស​មក សម្រាប់​ឲ្យ​មនុស្ស​ទន់​ខ្សោយ ខ្វះ​នូវ​សមត្ថភាព​ជាង​មេ​គោ​ទៅ​ទៀត​ឬ? តាម​ពិត​មនុស្ស​មាន​នូវ​សមត្ថភាព​ដ៏​ក្រៃលែង អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្លួន​ឯង​បាន​បរិសុទ្ធ ជាទី​ពំនាក់​អាស្រ័យ​នៃ​មនុស្ស និង ទេវតា​បាន​ទៀត​ផង វាចា​របស់​មនុស្ស​បរិសុទ្ធ ពិត​ជាពិសេស​ជាង​ទឹក​ដោះ​របស់​មេ​គោ អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​ក្រេប​ជញ្ជក់​រស​ជាតិ​នៃ​ពាក្យ​សម្ដី​នោះ​ស្ងប់​រម្ងាប់​ចិត្ត កំចាត់​តណ្ហា​ដែល​ជា​ការ​ស្រែក​ឃ្លាន បាន​នូវ​សេចក្ដីឆ្អែត​ដ៏​យ៉ាង​ប្រសើរ​បំផុត ដូច្នេះ​ធ្វើ​ជា​មនុស្ស​ត្រូវ​ខិតខំ​បណ្ដុះ​បណ្ដាល​សមត្ថភាព​របស់​ខ្លួន​ឯង​ឲ្យ​បានរឹង​ប៉ឹង ទាំង​ឲ្យ​នៅ​ក្នុង​គន្លង​ធម៌​ល្អ​ទៀត​ផង។ លាភ យស សរសើរ សុខ ជាវត្ថុ​នាំ​ឲ្យ​កើត​ការ​ច្រណែន​ដោយ​គិត​ថា គេ​គ្រាន់​បើ​ជាង​ខ្លួន ប៉ុន្តែ​មាន​វត្ថុ​មួយ​ពិសេស​ផ្សេង​ក្រៃ​លែង​ជាង​លាភ យស សរសើរ សុខ​ក្នុង​លោក​នេះ​ទៅ​ទៀត​គឺ​បញ្ញា​រំលត់​ការ​ប្រកាន់ ថា​មាន​តួ​ខ្លួន។ខ្លួន​ឯង​ដោយ​ពិត​ក្នុង​បរមត្ថនាម​រូប ពុំ​មាន​សោះ​ឡើយ​ដូច្នេះ​សេចក្ដី​ប្រកាន់ ការ​លោភលន់ ការ​ខឹង​ច្រឡោត ជាដើម​នេះ​សុទ្ធ​តែ​ជា​ទិស​ដៅ​ដែល​ត្រូវ​កំចាត់ ដោយ​ការ​ចំរើន​បញ្ញា។ គួរ​ខ្មាសសេចក្ដី​ល្ងង់ ល្ងង់​នាំ​ឲ្យ​វង្វេង ល្ងង់​នាំ​ឲ្យ​កើត​ការ​ច្រណែន​ឈ្នានីស មិន​ត្រូវ​ទុក​ឲ្យ​ខ្លួន​ឯង​ល្ងង់​រឿយៗ​ទៅ​នោះ​ទេ​ត្រូវ​ព្យាយាម​កំចាត់​ដោយ​ការ​អុជប្រទីប​បំភ្លឺ​គឺ​ចម្រើន​បញ្ញា បុគ្គល​មាន​បញ្ញា​រំលត់​ការ​ប្រកាន់​នូវ​នាម​រូប ឃើញ​ច្បាស់​ថា រក​តែ​តួខ្លួន​ឯង​មិន​មាន​យ៉ាង​នេះ ក៏​ត្រូវ​បញ្ចប់​ការ​ច្រណែន ជា​អ្នក​បាន​រួច​ផុត​អំពីទី​ដែល​គួរ​ឲ្យ​ស្លុត​ខ្លាច ហើយ​បាន​ដល់​កន្លែង​ដែល​មាន​ទីពឹង​កក់ក្ដៅ​ក្រៃលែង។ ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅ មនុស្សនិងការងារ ដោយ​៥០០០​ឆ្នាំ​

វណ្ណំ ភណមានំ បសំសតិ សរសើរ​នូវ​មនុស្ស​ណា​ដែល​និយាយ​រឿង​ល្អ ពណ៌នា​គុណ​របស់​មិត្ត នេះ​ជា​លក្ខណៈ​មិត្ត​ល្អ​ដែល​តែង​តែ​ជួយ​ឈឺ​ឆ្អាល។នៅពេល​យើង​សរសើរ​អ្នក​ដទៃ​ណា​ម្នាក់​នោះ ត្រូវ​បញ្ជាក់​អំពី​កិច្ចការ​ដែល​គួរ​ឲ្យ​សរសើរ​នោះ​ផង ព្រោះ​វា​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​ស្ដាប់​យល់​ច្រឡំ ក្នុង​បុគ្គល​ដែលយើង​សរសើរ​នោះ បើ​យើង​មិន​បាន​បញ្ជាក់​អំពី​អំណុច​ល្អ​ឲ្យ​បាន​ពិត​ប្រាកដ​ទេ។ យើង​សរសើរ​អ្នក​ណា​ម្នាក់​ដែល​ធ្វើ​អាក្រក់ ខ្លួន​យើង​ដែល​ជា​អ្នក​សរសើរ​គេ​នោះ អាច​បាប​ជាង​អ្នក​ដែល​ធ្វើ​អាក្រក់​នោះ​ទៅ​ទៀត ព្រោះ​នាំ​ឲ្យ​មាន​អ្នក​ដទៃ​មិន​តិច​អ្នក​ទេ ហ៊ាន​ធ្វើ​នូវ​អំពើ​អាក្រក់​ផ្សេងៗ ដោយ​មក​អំពី​បាន​ស្ដាប់​ឮ​ពាក្យ​សរសើរ​របស់​យើង​ក្នុង​សេចក្ដី​នេះ​ក៏​គួរ​បាន​ជ្រាប​ផង​ដែរ អំពី​ការ​ពោល​សរសើរ​ចំពោះ​បុគ្គល​ដែល​គួរ​ឲ្យ​សរសើរ យ៉ាង​ពិត​ប្រាកដ​នោះ បើ​វា​ចារបស់​យើង​ឬ​ក៏​ការងារ​របស់​យើង​ជា​ធម្មទាន នេះ​ជា​ទាន​ឈ្នះ​អស់​ទាន​ទាំងពួង។ ការ​ពោល​សរសើរ​ឬ​ក៏​និន្ទា​ចំពោះ​ទៅ​អ្នក​ណា​ម្នាក់​នោះ​ត្រូវ​ពិចារណា​ឲ្យ​បាន​ល្អិត​ល្អន់ ព្រោះ​វា​ជា​គ្រោះ​កំណាច​ដ៏​ក្រៃ​លែងបើ​សិន​ជា​យើង​សរសើរ​ចំ​ទៅ​លើ​មនុស្ស​ទុស្ដសីល ហើយ​បែរ​ជា​ទៅ​និន្ទា ចំ​លើ​អ្នក​ទ្រង់​នូវ​សីល​ទៅ​វិញ​នោះ គឺ​វា​គ្រោះ​ថ្នាក់​ជាង​ផឹក​ទឹក​ទង់​ដែង ដែល​កំពុង​រលាយ​ដោយ​អំណាច​ភ្លើង​នោះ​ទៅ​ទៀត។ ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅ មនុស្សនិងការងារ ដោយ​៥០០០​ឆ្នាំ​